Wrażliwość przychodów banków na stopy procentowe
Przychody banków są w Polsce bardzo wrażliwe na zmiany stóp procentowych, co wynika z wysokiego udziału przychodów odsetkowych, przekraczającego 80%, gdy średnia w Unii Europejskiej wynosi około 60%. Jednocześnie, struktura aktywów banków obejmuje znaczny udział papierów wartościowych, głównie obligacji stałoprocentowych, które są mniej podatne na krótkoterminowe wahania stóp.
Wiceprezes Związku Banków Polskich Agnieszka Wachnicka podkreśliła, że sygnały z Rady Polityki Pieniężnej wskazują na obniżkę stóp o 25 punktów bazowych jeszcze w 2025 r., co obniży stopę referencyjną NBP do 4,75% z obecnych 5%.
Wpływ obniżek stóp na sektor bankowy
Wachnicka zaznaczyła, że wpływ obniżek stóp na wyniki finansowe banków będzie rozłożony w czasie i nie przewiduje gwałtownych zmian po kolejnej obniżce. Kluczową rolę odgrywa w tym rosnący udział kredytów hipotecznych ze stałą stopą procentową, które obecnie stanowią ponad 30% portfela i stabilizują przychody przez okres zwykle 5-10 lat. Dodatkowo, duży udział bezpiecznych papierów wartościowych w aktywach banków łagodzi wpływ obniżek stóp.
Aktywność na rynku kredytów hipotecznych i potrzeby przedsiębiorstw
Obecnie zauważalne jest wyraźne ożywienie na rynku kredytów mieszkaniowych. W II kwartale 2025 r. udzielono rekordowe 55,5 tys. kredytów na ponad 24 mld zł, co jest efektem wcześniejszych obniżek stóp i wycofania programu dopłat do kredytów hipotecznych. To przekłada się na wzrost zainteresowania zakupem nieruchomości.
Z kolei w segmencie kredytów dla przedsiębiorstw nadal potrzebne jest ożywienie, szczególnie inwestycyjne. Jak wskazuje Wachnicka, polskie firmy obawiają się inwestować, głównie ze względu na niestabilne otoczenie geopolityczne i prawne, a nie głównie przez koszt finansowania.
- Ważnym instrumentem wsparcia są gwarancje kredytowe, które znacząco ułatwiają dostęp do finansowania, czego dobrym przykładem są działania Banku Gospodarstwa Krajowego.
- Wiceprezes ZBP wskazuje na potrzebę budowania świadomości przedsiębiorców o opłacalności inwestowania.
Innowacje i wyzwania demograficzne w przedsiębiorstwach
Wachnicka zwróciła uwagę na konieczność koncentrowania się firm na innowacyjności i automatyzacji, by przeciwdziałać niskiej dostępności taniej siły roboczej oraz skutkom starzenia się społeczeństwa. Nakłady polskich przedsiębiorstw na badania i rozwój są wciąż niskie, a Polska wypada słabo w rankingach innowacyjności.
Przykładem potencjału technologicznego jest wdrażanie sztucznej inteligencji (AI), która usprawnia m.in. oceny zdolności kredytowej czy bezpieczeństwo klientów banków poprzez zaawansowaną analizę behawioralną.
"Jeśli mamy kredyt z gwarancją, to przedsiębiorcy bardzo chętnie z niego korzystają i alokacja jest zwykle wyższa niż przewidziane limity. Trzeba położyć nacisk na budowanie przekonania, że inwestowanie się opłaca." — Agnieszka Wachnicka, wiceprezes ZBP
Źródło: bankier.pl