Nowelizacja ustawy o samorządzie gminnym

Polskie Stronnictwo Ludowe (PSL) przygotowało projekt zmiany ustawy o samorządzie gminnym oraz o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Kluczowym celem jest zapewnienie sądowej ochrony gmin dotkniętych zmianą terytorialną oraz wzmocnienie rangi wniosku o zmianę granic gmin.

Dwuetapowa procedura z kontrolą sądową

Projekt przewiduje wprowadzenie dwuetapowego postępowania administracyjnego przed właściwą procedurą terytorialną prowadzoną przez Radę Ministrów, które będzie podlegać kontroli sądów administracyjnych. Takie rozwiązanie ma zapewnić realizację zasady praworządności w kształtowaniu podziału terytorialnego, co obecnie nie jest wystarczająco gwarantowane.

"W projekcie ustawy zakłada się wprowadzenie do ustawy o samorządzie gminnym dwuetapowego postępowania administracyjnego poprzedzającego właściwą procedurę terytorialną przeprowadzaną przed Radą Ministrów, którego wyniki i przebieg podlegać będą kontroli sądów administracyjnych. Rozwiązanie to zabezpieczy realizację zasady praworządności przy kształtowaniu ustroju terytorialnego kraju, która obecnie nie jest należycie gwarantowana" – wskazują autorzy projektu.

Gwarancje proceduralne i ograniczenie liczby wniosków

Projekt gwarantuje udział wszystkich zainteresowanych jednostek samorządowych w postępowaniu przed wojewodą na etapach weryfikacji formalnej i merytorycznej, likwidując dotychczasową jednostronność procesów zmian granic. Ponadto zaproponowano, aby wniosek o zmianę granic dotyczący tego samego terytorium nie mógł być składany częściej niż raz na 5 lat, a niedochowanie tego wymogu skutkowałoby pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia. Ma to przeciwdziałać wielokrotnemu inicjowaniu takich zmian w krótkich odstępach czasu.

Zasada ochrony dochodów podatkowych gmin

Jeśli wskutek zmiany granic dochody podatkowe gminy spadną o co najmniej 10 punktów procentowych, zmiana granic nie może zostać przeprowadzona, a inicjowanie referendum lokalnego w takim przypadku jest bezprzedmiotowe.

Wzmacnianie udziału społeczności lokalnych

Projekt PSL wprowadza obowiązkowe referendum lokalne jako mechanizm zwiększający rangę udziału społeczności w procesie zmian granic. Proponuje też jasne zasady dotyczące przekazywania mienia komunalnego między gminami, co ma zapewnić ochronę własności komunalnej oraz sprawiedliwość społeczną.

Terminy i dalsze kroki

Jak poinformował poseł Jarosław Rzepa, wnioskodawca projektu, dokument zostanie prawdopodobnie złożony w Sejmie jeszcze w najbliższy piątek.