Produkcja słodu nie nadąża za popytem browarów
Polska jest jednym z największych producentów piwa w Unii Europejskiej, zajmując trzecie miejsce po Niemczech i Hiszpanii. W kraju powstaje więcej niż co dziesiąta butelka unijnego piwa, jednak produkcja słodu nie nadąża za potrzebami branży piwnej.
Raport Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK), obejmujący lata 2019–2022 i oparty na analizie 16 wybranych browarów oraz słodowni w Polsce, wskazuje, że kluczowym problemem jest niedostateczna dostępność i jakość zbóż, zwłaszcza jęczmienia browarnego, który jest podstawą do produkcji słodu.
Spadek upraw jęczmienia i import słodu
Liczba gospodarstw uprawiających jęczmień zmniejszyła się z 492 tys. w 2005 r. do około 190 tys. w 2020 r., a areał upraw spadł o 37% w okresie 2000–2024. To powoduje konieczność pozyskiwania ziarna nie tylko od krajowych rolników, ale też od pośredników i importerów.
W 2022 roku około 99% krajowej produkcji słodu wytwarzały tylko cztery słodownie z kapitałem zagranicznym. Ponadto prawie połowa sprowadzanego słodu pochodziła z importu, z czego 98% bezpośrednio importowały browary.
Potencjał rozwoju i wyzwania
UOKiK podkreśla, że Polska ma potencjał do zwiększenia skali i zróżnicowania produkcji słodów, jednak wymaga to m.in. lepszej współpracy między słodowniami, browarami i krajowymi plantatorami. Kluczowe jest wsparcie upraw, zwłaszcza jakościowego know-how oraz organizacji wśród rolników:
- współpraca w grupach producenckich i organizacjach branżowych,
- wymiana doświadczeń i wdrażanie nowych rozwiązań produkcyjnych,
- wspólne zamówienia usług i dywersyfikacja kanałów sprzedaży,
- wzmacnianie pozycji negocjacyjnej dostawców.
Uwagi dotyczące umów i rynku
Prezes UOKiK Tomasz Chróstny zwrócił uwagę na nieprawidłowości w niektórych umowach między słodowniami a mniejszymi dostawcami. Umowy powinny być klarowne i zgodne z obowiązującym prawem, szczególnie w zakresie cen i terminów płatności. UOKiK może interweniować w przypadku wykorzystywania przewagi kontraktowej na rynku rolnym i spożywczym.
"Polska ma potencjał do zwiększenia skali i zróżnicowania produkcji słodów. Wymaga to jednak zacieśnienia współpracy słodowni i browarów z krajowymi plantatorami, wsparcia uprawy jęczmienia, m.in. w zakresie jakościowego know-how" — Tomasz Chróstny, prezes UOKiK