Rozszerzone kompetencje ZUS i pracodawców

Projekt nowelizacji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o świadczeniach pieniężnych w razie choroby i macierzyństwa wprowadza znaczne zmiany w kontroli zwolnień lekarskich. Od 2025 roku zarówno Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jak i pracodawcy zyskają możliwość prowadzenia kontroli już na etapie wypłaty wynagrodzenia chorobowego. ZUS będzie mógł sprawdzać osoby korzystające ze świadczeń chorobowych także po ustaniu zatrudnienia, a kontrole będą mogły odbywać się w różnych miejscach, nie tylko w domu chorego.

Nowe zasady korzystania z L4

Pracownik przebywający na zwolnieniu lekarskim zyska większą elastyczność. Dozwolone będą zwykłe czynności dnia codziennego, takie jak robienie niewielkich zakupów, spacer czy odbieranie przesyłek, pod warunkiem że nie zakłócą one procesu leczenia i rekonwalescencji. Ustawodawca precyzuje, że te aktywności nie będą uznawane za naruszenie zasad L4. Ponadto, dozwolone będzie wykonywanie lekkiej pracy u innego pracodawcy, jeśli nie koliduje to z ograniczeniami lekarskimi, a sam pracownik zgłosi taką chęć.

Możliwość przebywania za granicą i inne istotne wyjątki

Zmianą jest także możliwość podania adresu pobytu za granicą jako miejsca rekonwalescencji, np. gdy lekarz zaleci terapię w określonym klimacie. Taki wyjazd musi być uzasadniony, by nie skutkował utratą prawa do zasiłku. Wprowadzono także wyjątki dla czynności incydentalnych, np. konieczność podpisania pilnych dokumentów.

Konsekwencje naruszeń i sposób prowadzenia kontroli

Nowe przepisy przewidują, że utrata prawa do zasiłku chorobowego obejmie cały okres zwolnienia, jeśli pracownik dopuści się działań sprzecznych z celem L4, np. udziału w imprezach czy pracy bez zgody. Wszystkie ustalenia z kontroli będą dokumentowane w protokole, a ubezpieczony będzie miał 7 dni na zgłoszenie ewentualnych zastrzeżeń.

Skala kontroli i cel zmian

Tylko w pierwszym półroczu 2025 roku ZUS przeprowadził ponad 227 tys. kontroli zwolnień lekarskich, co ukazuje skalę problemu nadużyć. Nowe przepisy mają zapobiec wykorzystywaniu L4 w sposób niezgodny z jego celem, poprawiając mechanizmy nadzoru oraz dając pracodawcom i ZUS skuteczniejsze narzędzia.

„Nowe przepisy umożliwią skuteczniejszą walkę z nadużyciami na zwolnieniach lekarskich, jednocześnie zachowując elastyczność dla osób rzeczywiście potrzebujących odpoczynku i leczenia.” — Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej

Źródło: bankier.pl