Aktualna sytuacja budżetowa

Po sierpniu Ministerstwo Finansów odnotowało dochody budżetu na poziomie 362,8 mld zł, co stanowi 57,3% planu rocznego. Wydatki wyniosły 534,8 mld zł, czyli 58% rocznego planu. Deficyt budżetowy sięgnął 172 mld zł, co stanowi 59,6% oczekiwanego deficytu w ustawie budżetowej na 2025 rok.

Według ekonomistów Banku Pekao miesięczne wykonanie budżetu po sierpniu nie przyniosło większych niespodzianek, ani pozytywnych, ani negatywnych. Dochody Ministerstwa Finansów w sierpniu osiągnęły nieco mniej niż 49 mld zł, a wydatki 64,2 mld zł, co dało deficyt na poziomie 15,3 mld zł – o jedną trzecią niższy niż średnia miesięczna deficytu w 2025 (21 mld zł), lecz nadal zbyt wysoki, by pilnować całorocznego celu.

Potrzeba oszczędności i ryzyko nowelizacji

Deficyt za ostatnie 12 miesięcy to już 294 mld zł, czyli o 5 mld zł więcej niż limit 289 mld zł przewidziany w ustawie na 2025 rok. Ekonomiści wskazują, że Ministerstwo Finansów musi znaleźć około 30 mld zł oszczędności względem zaplanowanych wydatków, by uniknąć nowelizacji ustawy budżetowej.

Dotychczas resort finansów odmawiał konieczności zmian w ustawie budżetowej, jednak obecna analiza sytuacji wskazuje, że dalsze wydatkowanie na dotychczasowym poziomie jest niemożliwe bez przekroczenia limitów.

Skąd mogą pochodzić oszczędności?

Jednym z potencjalnych źródeł oszczędności mogą być samorządy. W 2025 roku otrzymały one 134 mld zł z PIT, w porównaniu do 48,6 mld zł rok wcześniej, co pozwoliło im wygenerować 17 mld zł nadwyżki w budżetach na koniec drugiego kwartału. To otwiera możliwość cięć subwencji dla samorządów w drugiej połowie roku.

Dodatkowo, Ministerstwo Finansów może rozważyć:

• przesunięcie części wydatków budżetowych na rok 2026 lub fundusze pozabudżetowe (np. finansowane przez BGK),
• opóźnienie zwrotów VAT w grudniu 2025, co może poprawić płynność budżetu i przynieść do 10 mld zł dodatkowych wpływów w 2025 roku, kosztem wpływów na początku 2026 roku.

Dochody budżetu i ich dynamika

Sierpniowe dochody budżetu były prawie na poziomie lipca, a o 4 mld zł niższe niż rok wcześniej. Spadek wynika głównie ze zmniejszonych wpływów z PIT, które trafiają teraz w większym stopniu do samorządów niż bezpośrednio do budżetu państwa.

Ekonomiści zwracają uwagę, że:

• dochody z akcyzy praktycznie nie odbiły po lipcu, wzrost na poziomie 2% r/r jest minimalny,
• dochody z VAT wzrosły o 10% r/r, ale ich dynamika rocznej sumy kroczącej obniżyła się z 11,8% do 11,1%,
• dochody z CIT zaczynają rosnąć wraz z poprawą wyników finansowych firm, co jest pozytywnym aspektem wykonania budżetu.

„Deficyt za ostatnie 12 miesięcy wyniósł 294 mld zł, czyli jest już o 5 mld zł większy niż zaplanowany w ustawie na 2025 r.” — ekonomiści Banku Pekao

Źródło: Bankier.pl