Zmiiany w regulaminie sądów i kontrowersje

30 września w Dzienniku Ustaw opublikowano rozporządzenie ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka, nowelizujące regulamin urzędowania sądów, w tym zasady funkcjonowania systemu losowego przydziału spraw (SLPS). Nowelizacja pozwala przewodniczącemu wydziału na wyznaczanie składów orzekających według zaleceń prezesa sądu po zasięgnięciu opinii kolegium sądu.

Rozporządzenie wywołało sprzeciw krytyków, m.in. prezydenta Karola Nawrockiego, który nazwał je "ostentacyjnym aktem bezprawia" i podkreślił, że próbuje ono zastąpić stanowione przez parlament ustawy rozporządzeniem, co narusza porządek konstytucyjny.

Konstytucja – fundament wymiaru sprawiedliwości

Na konferencji prasowej w Poznaniu prezes PSL, wicepremier i szef MON Władysław Kosiniak-Kamysz wskazał, że podstawą prawdziwej naprawy wymiaru sprawiedliwości jest zmiana konstytucji polegająca na wprowadzeniu nowego rozdziału dotyczącego Trybunału Konstytucyjnego. Jak podkreślił, inicjatywa ta jest już złożona i oczekuje poparcia prezydenta oraz opozycji.

"Jeżeli chcemy naprawić naprawdę wymiar sprawiedliwości, jeżeli chcemy dołożyć poczucie absolutnej pewności sprawiedliwości wśród naszych obywateli - a to jest nadrzędnym zadaniem dla władz - musimy zmienić ustawę zasadniczą w rozdziale o Trybunale Konstytucyjnym." — Władysław Kosiniak-Kamysz, PSL

Dewastacja Trybunału Konstytucyjnego i jej skutki

Szef PSL zwrócił uwagę, że problem jest źródłem konfliktów od 2016 roku, kiedy to – według niego – poprzednie władze doprowadziły do dewastacji Trybunału Konstytucyjnego. Efektem jest utrata zaufania do wymiaru sprawiedliwości i jakości prawa, a także brak obiektywnego punktu odniesienia dla sporów między ośrodkami władzy.

Trybunał Konstytucyjny w konstytucji z 1997 roku miał być strażnikiem praworządności i rozstrzygać spory między władzami oraz służyć obywatelom jako ostateczna instancja sprawiedliwości.

Reset konstytucyjny jako rozwiązanie

Kosiniak-Kamysz nazwał „reset konstytucyjny” kluczową ideą PSL, aby odbudować fundament ustroju prawnego opartego na niezależnym Trybunale. Podkreślił, że bez zmian konstytucyjnych wszystkie inne działania będą niewystarczające.

Wicepremier zaapelował do politycznych oponentów o jednoznaczne wsparcie dla zmiany konstytucji:

• Potrzebna jest większość konstytucyjna do zmian w konstytucji.
• PSL oczekuje, że różne środowiska polityczne wraz z prezydentem wesprą tę inicjatywę.
• Bez tego naprawa wymiaru sprawiedliwości pozostanie nieskuteczna.

"Jeżeli w Polsce nie zostanie naprawiony Trybunał Konstytucyjny, będziemy pogrążeni w tych sporach, bo zawsze jedna strona będzie kontestować drugą stronę." — Władysław Kosiniak-Kamysz, PSL

Gotowość do dialogu i zmiany

Kosiniak-Kamysz poinformował, że PSL jest gotowe do rozmów na temat zmian, zwłaszcza z opozycją, i w najbliższym tygodniu złoży takie zapytania. Zauważył, że po stronie rządzącej koalicji nie ma problemu z akceptacją zmian, natomiast problem jest w PiS oraz konieczna jest zgoda prezydenta.