Rewitalizacja dawnej kopalni KWK Rozbark

Na terenie bytomskiego Rozbarku, gdzie przez prawie 150 lat działała kopalnia węgla kamiennego, realizowany jest projekt Zielony Kwartał KWK Rozbark. Inicjatywa, finansowana z Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i prowadzona przez Klub Sportowy Skarpa Bytom, składa się z pięciu podprojektów – część jest już zakończona, inne są na zaawansowanym etapie realizacji.

Priorytet mieszkańców i dziedzictwa

Głównym celem przedsięwzięcia jest tworzenie przestrzeni dla mieszkańców. Odbudowany został budynek dawnej kopalnianej łaźni o powierzchni około 1 tys. m², w którym powstało Centrum Aktywności Społeczno-Edukacyjnej. Znajduje się tam m.in. „Mieszkanie Rozbarskie” z oryginalnym umeblowaniem i „Szynk Rozbarski”. Obiekt łączy funkcje kulturalne, gastronomiczne i społeczne, stanowiąc uzupełnienie oferty Centrum Sportów Wspinaczkowych i Siłowych, również powstałego w zrewitalizowanych obiektach kopalni.

„Obiekt będzie przeznaczony na cele kulturalne, gastronomiczne oraz gospodarcze, ale będzie spełniał także funkcje społeczne. Tym samym jego powstanie uzupełni dotychczasową ofertę” — Dobromir Bujak, prezes KS Skarpa Bytom

Dotychczasowe działania podtrzymują górnicze dziedzictwo regionu, m.in. poprzez inicjatywy Stowarzyszenia Miłośników Rozbarku, które w zeszłym roku przywróciło widoczny na murze napis "Rozbark" na murze oporowym kopalni.

Zielona transformacja i ekologia

Integralną częścią projektu jest Centrum Transformacji Energetycznej, czyli tzw. zielony kwartał, który wykorzystuje odnawialne źródła energii i magazynowanie energii. Instalowane są panele fotowoltaiczne na zadaszeniach oraz systemy zarządzania energią. Całość dopełnia aranżacja terenów zielonych, co wpisuje się w nowoczesne i ekologiczne podejście do zagospodarowania poprzemysłowego obszaru.

W trakcie budowy jest także Centrum Szkoleniowo-Noclegowe Zielona Transformacja, a dawny budynek centrali telefonicznej zostanie zaadaptowany na mieszkania socjalne, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb seniorów.

Historia i ochrona zabytków

Kopalnia KWK Rozbark, otwarta w 1863 roku, funkcjonowała pod różnymi nazwami aż do likwidacji w 2004 roku. Do dziś zabytkowe obiekty – takie jak cechownia czy budynek administracyjny – zostały zrewitalizowane z zachowaniem ich historycznego charakteru. Przykładowo, w cechowni kręcono sceny do filmu „Sól ziemi czarnej”, a zespół obiektów jest wpisany do rejestru zabytków województwa śląskiego.

Święto Rozbarku – lokalne wydarzenie integrujące mieszkańców

6 września 2025 roku odbędzie się Święto Rozbarku, organizowane przez Centrum Sportów Wspinaczkowych i Siłowych Skarpa Bytom oraz Stowarzyszenie Miłośników Rozbarku. W programie m.in. próba pobicia rekordu Polski na największe zgromadzenie osób w strojach regionalnych, inauguracja Mieszkania Rozbarskiego i Izb Tradycji i Nowoczesności oraz warsztaty i pokazy sztuki regionalnej. Gwiazdą wieczoru będzie Zespół Pieśni i Tańca "Śląsk" im. Stanisława Hadyny.