Wzrost gospodarczy a ubóstwo

Między 2000 a 2022 rokiem globalny PKB wzrósł ponad dwukrotnie, jednak redukcja ubóstwa była niewielka, a miliardy ludzi nadal nie mają dostępu do podstawowych dóbr, takich jak żywność, mieszkanie czy opieka zdrowotna. Aby zrealizować cele na rok 2030, tempo walki z ubóstwem musiałoby wzrosnąć około pięciokrotnie.

Degradacja środowiska i granice planetarne

Jednocześnie obserwujemy nasilające się niszczenie środowiska naturalnego. Do 2022 roku ludzkość przekroczyła co najmniej sześć z dziewięciu tzw. granic planetarnych, co grozi destabilizacją ekosystemów niezbędnych do życia na Ziemi. Naukowcy podkreślają, że konieczne jest natychmiastowe zahamowanie negatywnych trendów oraz dwukrotnie szybsza naprawa szkód ekologicznych, aby zapewnić stabilność środowiska do 2050 roku.

Koncepcja postępu społeczno-ekologicznego

Klasyczne pojęcie rozwoju gospodarczego oparte na wzroście PKB jest dziś niewystarczające. W XXI wieku rozwija się bardziej holistyczny model postępu, który łączy sprawiedliwość społeczną z bezpieczeństwem ekologicznym. W 2012 roku zaproponowano model tzw. pączka z dziurką (Doughnut), przedstawiający przestrzeń pomiędzy potrzebami społecznymi a granicami biosfery.

W najnowszej aktualizacji modelu, zaprezentowanej przez Andrew Fanninga i Kate Raworth, użyto 35 wskaźników oceniających zmiany w latach 2000-2022. Wyniki pokazują wyraźne nierówności: najbogatsze 20% państw, zamieszkane przez 15% ludności świata, odpowiada za ponad 40% presji na środowisko, podczas gdy najbiedniejsze 40% krajów, gdzie mieszka 42% ludzi, kumuluje ponad 60% globalnego ubóstwa.

Potrzeba zmiany wskaźników sukcesu

Naukowcy apelują o przeformułowanie kryteriów oceny postępu – koniec obsesji na punkcie nieustannego wzrostu PKB. Nowy model gospodarki powinien kłaść nacisk na regenerację środowiska oraz zaspokajanie podstawowych potrzeb ludzi w ramach ekologicznych ograniczeń naszej planety.

"Czas skupić się na tworzeniu gospodarek z założenia regeneracyjnych i dystrybucyjnych, bo to właśnie będzie znakiem rozpoznawczym postępu XXI wieku" – Kate Raworth, University of Oxford

Interaktywne narzędzie dla decydentów

Badacze stworzyli również interaktywną stronę internetową, która na bieżąco pokazuje postępy w realizacji celów społecznych i ekologicznych. Strona ta będzie corocznie aktualizowana, wspierając efektywne podejmowanie decyzji i monitorowanie kluczowych wskaźników.

Źródło: Bankier.pl