Unikalna konstrukcja i historyczne znaczenie
Wiadukt kolejowy w Srebrnej Górze, mający 30 metrów wysokości i zaledwie 4 metry szerokości, to pozostałość po dawnej Kolei Sowiogórskiej łączącej Dzierżoniów z Nową Rudą. Zbudowany w 1901 roku, stanowi jeden z dwóch podobnych ceglastych wiaduktów w okolicy, unikatowych ze względu na swą konstrukcję.Historycznie kolej zębata była wykorzystywana zarówno do celów przemysłowych, jak i pasażerskich, przewożąc w latach 30. nawet 60 tysięcy turystów rocznie.
Gmina Stoszowice przejmuje i remontuje obiekt
Gmina Stoszowice wydzierżawiła wiadukt od Lasów Państwowych, co umożliwiło ubieganie się o dotacje na remont. Pozyskano 600 tysięcy złotych na pierwszy etap prac zabezpieczających, m.in. odnowę balustrady i wzmocnienie filaru, tak aby wiadukt był bezpieczny dla zwiedzających. Jak mówi wójt Katarzyna Ruszkowska:
"Gmina, żeby nie stracić wartości tego obiektu, wydzierżawiła od Lasów Państwowych ten obiekt, dzięki czemu mogliśmy pisać wnioski o dofinansowanie. Ten wiadukt wymaga dużo pracy, pieczołowitości, zadbania przede wszystkim, wykarczowania wokół niego tych samosiejek, które narosły."
Prace ratunkowe i długofalowe plany
Konserwator zabytków z Twierdzy Srebrna Góra, Grzegorz Basiński, podkreśla, że obiekt wymaga ratunkowej renowacji ze względu na degradację po latach. Plan prac obejmuje:
- wzmocnienie filarów poprzez wprowadzenie kotew i ściągów,
- odwodnienie korony wiaduktu,
- renowację balustrad i zabezpieczenie przejścia dla turystów.
Szacowany koszt całkowitej rewitalizacji może sięgnąć 5 milionów złotych. Prace potrwają kilka lat i będą realizowane etapami, a ich efekt ma być spektakularny.
"Trzeba przeprowadzić - można powiedzieć - ratunkowe już prace. Trzeba przewiercić się przez taki 4-metrowy wiadukt, wpuścić kotwy, ściągnąć to wszystko ściągami, zamaskować to, żeby nie szpeciło, zamurować i jeszcze na samym końcu odwodnienie korony. Wiemy, że to będzie kilka lat, kilka etapów prac, ale finał będzie na pewno spektakularny." — Grzegorz Basiński, konserwator zabytków
Turystyka i przyszłość kolejowa
Obecnie wiadukt ma służyć jako atrakcja turystyczna, a zabezpieczenie i remont mają umożliwić bezpieczne zwiedzanie. Nie wyklucza się jednak przywrócenia jego pierwotnej funkcji kolejowej. Rewitalizacja wiaduktu wpisuje się w szeroki projekt odtworzenia dawnej Kolei Sowiogórskiej, choć na razie trasa odbudowy dobiega końca na początku Srebrnej Góry, a plany dalszych połączeń, w tym do Radkowa, są jeszcze analizowane.
Prace na wiadukcie rozpoczęły się po 124 latach od jego powstania, co stanowi ważny impuls do rozwoju kultury i turystyki w regionie.