Wyzwania po długich żniwach

W sezonie 2025 żniwa trwały wyjątkowo długo, co ograniczyło czas na przygotowanie pól pod rzepak ozimy. Wielokrotnie doszło do siewu niemal bezpośrednio po zbiorze zbóż, co skutkowało rezygnacją lub ograniczeniem zabiegów uprawowych, aby nie przesuszać gleby. Pomimo obfitych opadów latem, rzepak często siewano w gleby silnie przesuszone. W takich warunkach nie wszędzie podano wapno pod rzepak, chociaż jest to uprawa bardzo wrażliwa na nieodpowiedni odczyn gleby.

Znaczenie wapnia i odczynu w uprawie rzepaku

Rzepak ozimy pobiera z gleby ogromne ilości wapnia – nawet do 240 kg Ca z hektara przy plonie 4 t/ha. Dodatkowo wapń jest wymywany z gleby przez opady deszczu w ilości około 200 kg/ha rocznie. Największe ubytki tego składnika odżywczego dotyczą gleb lekkich, które mają niską zdolność do utrzymania składników pokarmowych.

Optymalny odczyn gleby pH pod rzepak to zakres 6,0–7,2, który pozwala roślinie skutecznie pobierać składniki pokarmowe i dobrze rozwijać system korzeniowy. W środowisku kwaśnym nawet intensywne nawożenie nie przyniesie efektów, ponieważ rzepak nie jest w stanie przyswoić niezbędnych minerałów.

Kiedy i jak wapnować pod rzepak?

• Najlepszy termin na wapnowanie to okres po żniwach, na ściernisko – pozwala to dobrze wymieszać wapno z glebą podczas uprawek pożniwnych.
• Wapno można również rozsiać tuż przed siewem, ale wówczas konieczne jest dokładne wymieszanie z glebą np. poprzez orkę.
• Wapnowanie trzeba dostosować do rodzaju gleby i jej zasobności w magnez i inne składniki.
• Wapno węglanowe zaleca się do gleb lekkich i średnio zwięzłych, natomiast wapno dolomitowe stosuje się tam, gdzie potrzebne jest także uzupełnienie magnezu.
• Wapń warto podawać także dolistnie w trakcie wzrostu rzepaku, aby przeciwdziałać jego niedoborom wynikającym z niskiej mobilności tego składnika w roślinie.

Znaczenie wapnowania dla opłacalności uprawy

Po ubiegłorocznych mokrych warunkach wypłukujących wapń z profilu glebowego, interwencyjne wapnowanie jest kluczowe. Połączenie naturalnych ubytków wapnia wraz z jego pobraniem przez przedplony może wymagać uzupełnienia nawet 250 kg CaO na hektar. Brak nawiezienia wapna pod rzepak oznaczać będzie niższe plony i niższą zimnotrwałość roślin.

„Nawożenie bez wapnowania przy niskim pH to strata pieniędzy – roślina nie jest w stanie pobrać składników z gleby mimo ich obecności.” — ekspert z branży nawozowej

Źródło: farmer.pl