Zarzuty UOKiK wobec Procam i Bunge

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów postawił zarzuty spółkom Procam Polska oraz Bunge Polska za nieuczciwe wykorzystanie przewagi kontraktowej w relacjach z dostawcami – polskimi rolnikami. Chodzi o sytuacje, w których firmy stosowały m.in. zbyt krótki termin na powiadomienie o wystąpieniu siły wyższej wpływającej na uprawy rolników.

Rola siły wyższej i nierównomierne rozłożenie ryzyka

Prezes UOKiK wskazuje, że siła wyższa obejmuje przede wszystkim okoliczności pogodowe (susze, grad), które mogą negatywnie wpłynąć na wielkość i jakość plonów. Do siły wyższej zaliczają się także szkody wywołane przez zwierzynę, owady, choroby roślin oraz inne czynniki, np. poważna choroba producenta rolnego.

Zdaniem Urzędu, ryzyko wystąpienia niekorzystnych zjawisk nie może być przerzucane wyłącznie na rolników, którzy zazwyczaj są stroną słabszą w umowie. Takie praktyki są przykładem rażącego wykorzystania przewagi kontraktowej:

„Nie ulega wątpliwości, że produkcja rolna jest zależna od wielu czynników, na które sami rolnicy nie mają wpływu. Nadzwyczajne uwarunkowania pogodowe, takie jak susze czy grad, mogą drastycznie wpłynąć na sytuację materialną rolników. Postanowienia zawarte w kontraktach z odbiorcami nie powinny dodatkowo jej pogarszać.” — Tomasz Chróstny, prezes UOKiK

Międzynarodowi gracze na rynku rolnym pod lupą

UOKiK podkreśla, że Procam Polska i Bunge Polska to podmioty należące do międzynarodowych koncernów i zaliczane do największych odbiorców płodów rolnych w Europie. Ich siła rynkowa oznacza większą odpowiedzialność za uczciwe warunki współpracy z rolnikami.

Prezes UOKiK dodał:

„Zarzuty dotyczą sytuacji, w których rolnicy ze względu na siłę wyższą nie tylko nie osiągnęli spodziewanego dochodu, lecz zostali dodatkowo narażeni na kary umowne. Firmy te nie mogą wykorzystywać swojej przewagi do dowolnego kształtowania warunków na niekorzyść słabszych dostawców.” — Tomasz Chróstny

Dotychczasowe działania UOKiK w obronie rolników

To nie pierwsza interwencja Urzędu w zakresie ochrony rolników przed nieuczciwym obciążaniem ich ryzykiem siły wyższej. Wcześniej ukarano spółki PolishAgri oraz Cefetra Polska, przy czym w sierpniu 2025 r. sąd apelacyjny potwierdził karę prawie 1,2 mln zł dla Cefetra Polska.

Aktualne kontrole rynku warzyw

Minister rolnictwa Stefan Krajewski zwrócił się ostatnio do prezesa UOKiK oraz KOWR o kontrolę podejrzeń zmowy cenowej na rynku warzyw. Redakcja Farmer.pl oczekuje na stanowisko firm objętych zarzutami, aby umożliwić wszystkim stronom wypowiedzenie się w tej sprawie.

Źródło: farmer.pl