Start systemu kaucyjnego w październiku 2025

Od 1 października obowiązuje w Polsce system kaucyjny, który wprowadza obowiązek doliczania kaucji do napojów sprzedawanych w opakowaniach plastikowych (butelkach PET do 3 litrów), metalowych puszkach (do 1 litra) oraz szklanych butelkach wielorazowego użytku (do 1,5 litra). Kaucja wynosi 50 groszy za plastikowe butelki i puszki oraz 1 zł za butelki szklane wielorazowego użytku. Zwrot kaucji jest możliwy po oddaniu pustego, niezmiażdżonego opakowania z czytelnym kodem kreskowym i oznaczeniem systemu kaucyjnego.

Symbol systemu kaucyjnego

Opakowania uczestniczące w systemie będą oznaczone charakterystycznym symbolem - dwiema strzałkami tworzącymi prostokąt z napisem "kaucja" i wskazaniem kwoty kaucji. Dzięki temu konsumenci będą wiedzieć, które produkty podlegają zwrotowi kaucji.

Proces wymiany opakowań i okres przejściowy

Mimo formalnego startu systemu, na półkach sklepowych nadal przeważają produkty w starych opakowaniach bez znaku kaucyjnego. Producenci i sklepy mają czas na wyprzedanie zapasów do końca 2025 roku. Ten 3-miesięczny okres przejściowy pozwoli na stopniową wymianę opakowań.

Producent Danone (marka Żywiec Zdrój) deklaruje, że pierwsze produkty z oznaczeniem kaucyjnym już trafiają do sklepów, a kolejne linie produktowe będą wdrażane do końca roku. Podobnie PepsiCo i Coca-Cola HBC rozpoczęły produkcję i dystrybucję nowych opakowań, choć akceptują stopniową rotację towarów w sklepach, która może trwać nawet kilka lub kilkanaście miesięcy.

Carlsberg Polska finalizuje przygotowania do wdrożenia oznakowań, ale podkreśla, że wymiana towarów wymaga bardzo dużego zaangażowania oraz rozplanowania produkcji, by nie generować strat. Wciąż produkują opakowania bez znaku kaucyjnego, a proces integracji jest stopniowy.

Cel i znaczenie systemu kaucyjnego

System ma zwiększyć poziom selektywnej zbiórki i recyklingu opakowań. Dotychczasowa selektywna zbiórka butelek PET w Polsce sięgała ok. 45%, natomiast dzięki systemowi zakłada się przekroczenie progu 90% od 2029 r. dla plastikowych butelek jednorazowych, metalowych puszek i szklanych butelek wielokrotnego użytku.

Kaucja ma stanowić zachętę dla konsumentów do zwrotu opakowań, a producenci zyskają lepszy dostęp do wysokiej jakości recyklatu, co jest kluczowe dla zrównoważonej gospodarki opakowaniami. Zwrot kaucji nie wymaga paragonu, co ułatwia proces dla użytkownika.

Wyłączenia i opcje dla producentów

Z systemu wyłączone są opakowania na napoje mleczne (np. kefir, mleko, jogurty) oraz kartonowe opakowania po sokach. Producenci, którzy zdecydują się nie przystępować do systemu kaucyjnego, muszą płacić opłatę produktową (karę), która od 2026 roku będzie bardziej dotkliwa finansowo.

Obowiązki sklepów i konsumentów

Sklepy mogą różnić się obowiązkami w zależności od wielkości, jednak wszystkie są zobowiązane do pobierania kaucji od napojów w opakowaniach uczestniczących w systemie. Konsument musi oddać puste, niegniecione opakowanie z czytelnym kodem oraz symbolem systemu, by odzyskać kaucję. Butelki i puszki bez znaku kaucyjnego należy wyrzucać do żółtego pojemnika na odpady segregowane.

"Kolejne linie produktowe będziemy wdrażać stopniowo do końca tego roku, co pozwoli na przetestowanie rozwiązań i dostosowanie oferty do warunków systemu." — przedstawiciel Danone

"Musimy tak zarządzać pracą browarów i zespołów sprzedażowych, by dotrzymać ustawowych terminów, jednocześnie minimalizując straty produkcyjne." — przedstawiciel Carlsberg Polska

Źródło: Bankier.pl