Co to jest system kaucyjny?
System kaucyjny to nowy mechanizm wprowadzony w Polsce od 1 października 2025 r., mający na celu promowanie recyklingu opakowań i ograniczenie odpadów. Przy zakupie napojów w butelkach i puszkach objętych systemem klient musi zapłacić kaucję, którą odzyska po zwrocie pustych opakowań.
Obowiązki sklepów i zasady funkcjonowania
- Sklepy powyżej 200 m² są zobowiązane do przystąpienia do systemu, pobierania kaucji oraz prowadzenia punktu zbiórki opakowań objętych systemem.
- Sklepy posiadające w ofercie butelki szklane wielokrotnego użytku – niezależnie od wielkości – muszą prowadzić punkt zbiórki tych opakowań.
- Mniejsze sklepy (do 200 m²) mogą dobrowolnie dołączyć do systemu i ograniczyć przyjmowanie opakowań do wybranych grup, np. tylko plastik i puszki.
- Zbieranie opakowań odbywa się manualnie w punkcie lub automatycznie przez automaty kaucyjne.
- Zwrot kaucji następuje w formie pieniężnej; jeśli automat wydaje bon, klient ma prawo żądać wypłaty gotówki, a sklep musi to zapewnić bez konieczności robienia zakupów.
- Umowy z operatorem systemu są obowiązkowe – duże sklepy zawierają je z każdym operatorem, a mniejsze z co najmniej jednym.
Opakowania i oznakowanie
Wszystkie opakowania objęte systemem będą oznakowane specjalnym znakiem kaucyjnym. Kaucja będzie pobierana wyłącznie za opakowania z tym znakiem, a zwrot pieniędzy możliwy jest tylko po oddaniu opakowania z oznaczeniem.
Opakowań nie należy zgniatać przed zwrotem do punktu zbiórki, aby umożliwić ich prawidłową logistykę i recykling.
Punkty zbiórki i operatorzy systemu
Każda gmina musi posiadać co najmniej jeden stacjonarny punkt odbioru opakowań objętych systemem. Punkty mogą być zorganizowane nie tylko w sklepach, lecz także niezależnie, poza jednostkami handlowymi.
Automaty do zbiórki opakowań na terenie szkół czy urzędów nie powodują, że instytucja staje się jednostką handlową – obowiązki spoczywają na właścicielu automatu.
Co dzieje się z zebranymi opakowaniami?
Zebrane butelki plastikowe i puszki trafiają do recyklingu, gdzie zostaną przetworzone na surowce wtórne, takie jak regranulat PET i aluminium. Butelki szklane wielokrotnego użytku są myte i napełniane ponownie, wracając na rynek.
"System kaucyjny ma na celu promowanie ponownego wykorzystania opakowań oraz ochronę środowiska poprzez zwiększenie poziomu recyklingu." — Ministerstwo Klimatu i Środowiska
Źródło: farmer.pl