System kaucyjny oficjalnie uruchomiony, ale w praktyce to początek

Od północy 1 października 2025 roku w Polsce wszedł w życie system kaucyjny. Obejmuje on plastikowe butelki jednorazowe do 3 litrów oraz metalowe puszki do 1 litra, za które kaucja wynosi 50 groszy. Od 1 grudnia do systemu dołączą także butelki szklane wielokrotnego użytku do 1,5 litra z kaucją 1 zł. Punkty sprzedaży powyżej 200 m² i te oferujące szklane butelki wielokrotnego użytku mają obowiązek przyjmować zwroty opakowań oznaczonych kodem i logo systemu.

Brak nowych opakowań na sklepowych półkach

Pomimo formalnego startu systemu, nowe opakowania z wymaganym oznaczeniem na razie nie pojawiły się w sklepach. W kilkunastu kontrolowanych punktach — zarówno małych, jak i sieciowych — nowych butelek i puszek z kodem nie znaleziono. Wielu sprzedawców deklaruje, że najpierw musi wyprzedać stare zapasy produktów bez kaucji, zanim pojawi się nowy asortyment.

"Możliwe jest, że 1 października nie będzie jeszcze żadnego opakowania objętego kaucją na sklepowych półkach. Musimy się uzbroić w pewną cierpliwość. System jest tak zaplanowany, żeby był wdrażany powoli, dając czas sklepom i klientom na nauczenie się go" — Anita Sowińska, wiceminister klimatu i środowiska

Trudności w wdrażaniu i obawy sklepów

Małe sklepy często zrezygnowały z przyłączenia się do systemu z powodu wysokich kosztów instalacji automatów do zwrotu opakowań czy ograniczonej przestrzeni. Sieci handlowe, takie jak Lidl czy Biedronka, oficjalnie poinformowały, że będą stopniowo wprowadzać nowy asortyment, co może potrwać do końca roku.

Okres przejściowy i perspektywy pełnego wdrożenia

Wejście systemu należy traktować jako symboliczne — 1 października rozpoczął się trzymiesięczny okres rozruchu, który ma umożliwić wyprzedaż produktów bez kodów i znaków kaucyjnych do 31 grudnia 2025 roku. Pierwsze oznakowane opakowania pojawią się w sklepach pod koniec października lub na początku listopada, natomiast pełna dominacja nowego systemu na rynku może nastąpić w ciągu około sześciu miesięcy.

"Według naszej wiedzy sklepy są obecnie bardzo mocno zatowarowane świadoma butelkami i puszkami bez oznakowania kaucyjnego. Pełne wdrożenie nowych opakowań planowane jest dopiero od 1 stycznia 2026 r." — Katarzyna Bojko, Krajowy System Kaucyjny Zwrotka

Nowe przepisy i wyłączenia

• System obejmuje tylko butelki plastikowe i puszki metalowe w podanych pojemnościach z logo i kodem;
• Nie dotyczy opakowań po mleku, jogurtach, napojach mlecznych oraz szklanych jednorazowych butelkach i opakowaniach wielomateriałowych (kartoniki);
• Zwrot opakowania możliwy bez paragonu, ważna jest czytelność etykiety, kodu i brak zgniecenia;
• Kaucję można otrzymać w gotówce, na kartę lub w formie bonu wymienialnego w sklepie;
• Zwrot można oddać również w automatach kaucyjnych i wyznaczonych punktach odbioru w gminach;
• Restauracje i punkty sprzedaży na wynos również mają obowiązek pobierać kaucję.

Pierwsze próby obejścia systemu

Już pojawiły się sposoby na uniknięcie dopłaty kaucji: sieć Kaufland wprowadziła butelkę o pojemności 3,001 litra, unikając w ten sposób naliczenia kaucji i oferując niższą cenę, co stało się przedmiotem dyskusji w mediach.

Podsumowanie

Oferta butelek i puszek w nowym systemie kaucyjnym dopiero się rozpoczyna, a rok 2026 przyniesie faktyczną zmianę na półkach i przy kasach. Konsumenci mogą spodziewać się stopniowego wdrażania, a sklepy i producenci mają jeszcze czas na dostosowanie się do wymagań.

Źródło: Bankier.pl