Nowy system kaucyjny – zasady obowiązujące od października 2025

Od 1 października 2025 roku w Polsce obowiązuje system kaucyjny, który ma na celu zwiększenie recyklingu i ograniczenie odpadów opakowaniowych. System obejmuje plastikowe butelki do 3 litrów, metalowe puszki do 1 litra oraz szklane butelki wielokrotnego użytku do 1,5 litra. Za te opakowania doliczana jest kaucja: 50 groszy za butelki plastikowe i puszki oraz 1 zł za szklane butelki wielokrotnego użytku.

Obowiązki małych i dużych sklepów

Sklepy o powierzchni powyżej 200 mkw. muszą przyjmować i zwracać kaucję za wszystkie rodzaje opakowań kaucyjnych dostępnych w sprzedaży, nawet jeśli oferują tylko jeden typ opakowań (np. tylko butelki PET). W przypadku małych sklepów (do 200 mkw.) obowiązek dotyczy zwrotu kaucji i odbioru opakowań jedynie w przypadku szklanych butelek wielokrotnego użytku.

Zgodnie z art. 44 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi:

"Przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego lub hurtowego o powierzchni sprzedaży nie większej niż 200 mkw., w której oferowane są napoje w butelkach szklanych wielokrotnego użytku do 1,5 litra, jest obowiązany do uczestniczenia w systemie kaucyjnym co najmniej w zakresie pobierania i zwracania kaucji oraz zbierania pustych opakowań."

Jak zwracać kaucję?

Zwrot kaucji konsumentom jest możliwy poprzez automaty do zwrotu opakowań lub specjalne punkty zbiórki ręcznej, które duże sklepy powyżej 200 mkw. mają obowiązek prowadzić. Mniejsze sklepy mogą podłączyć się do systemu dobrowolnie, ale jeśli sprzedają szklane butelki zwrotne, muszą je odbierać i zwracać kaucję.

Opakowania muszą być puste, niezgniatane, z czytelnym kodem kreskowym i specjalnym znakiem systemu kaucyjnego. Zwrot kaucji odbywa się bez konieczności okazywania paragonu zakupowego, a kaucja wykazywana jest na osobnej pozycji na paragonie.

Przejściowy charakter systemu i harmonogram

Butelki szklane wielokrotnego użytku do 1,5 litra zostaną objęte obowiązkowo systemem od 1 stycznia 2026 roku, jednak już od października 2025 mogą być dobrowolnie wprowadzane i zwracane w systemie. Okres przejściowy trwa do końca 2025 roku, co pozwala sprzedawcom i producentom wyprzedać zapasy opakowań bez znaku kaucji.

Dotychczasowe systemy zwrotu butelek szklanych mogą działać do końca 2025 roku, a do końca 2026 mają czas na zebranie pozostających opakowań z rynku.

Cel wprowadzenia systemu kaucyjnego

Głównym celem jest poprawa ekologii poprzez zwiększenie poziomu selektywnej zbiórki opakowań. Obecnie z systemem gminnym udaje się zebrać ok. 45% butelek PET, natomiast wprowadzenie systemu kaucyjnego ma umożliwić osiągnięcie nawet ponad 90% zwrotów.

Zgodnie z unijnymi normami w latach 2025–2028 poziom selektywnej zbiórki dla opakowań plastikowych, metalowych i szklanych wielokrotnego użytku ma wynosić minimum 77%, a od 2029 roku – aż 90%.

"Ocenia się, że możliwość oddania opakowania szklanego wielokrotnego użytku niedaleko miejsca zamieszkania będzie wygodnym rozwiązaniem dla klientów i przeciwdziałać będzie spadkom obrotów małych sklepów" — Ministerstwo Klimatu i Środowiska

Źródło: bankier.pl