Nowe prawo dla surowców krytycznych w Polsce

Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowało projekt ustawy zapewniającej wdrożenie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z 11 kwietnia 2024 r., znanego jako Critical Raw Material Act (CRMA). Jego celem jest zabezpieczenie stabilnego i zrównoważonego dostępu do surowców krytycznych i strategicznych niezbędnych dla krajowej gospodarki.

Zakres i obowiązki nowych regulacji

CRMA nakłada na państwa członkowskie UE szereg zadaniowych wymagań, takich jak:

• opiniowanie wniosków dotyczących projektów strategicznych związanych z wydobyciem, przeróbką, recyklingiem i substytucją surowców krytycznych,
• utworzenie punktów kontaktowych wspierających procedury administracyjne dotyczące pozwoleń dla projektów strategicznych,
• wdrożenie programu poszukiwań surowców krytycznych służącego zwiększeniu wiedzy o potencjalnych złożach w Polsce,
• monitorowanie i dywersyfikacja łańcucha dostaw,
• wdrażanie środków obiegu zamkniętego (np. baza danych unieszkodliwiania odpadów wydobywczych, ocena recyklingu magnesów trwałych),
• ustanowienie sankcji dla przedsiębiorców niewywiązujących się z obowiązków.

Kary do 500 tys. zł dla przedsiębiorców

Projekt ustawy przewiduje administracyjne kary pieniężne w wysokości od 5 tys. do 500 tys. zł za niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązków wynikających z CRMA. Mają one pełnić funkcję skutecznego mechanizmu wymuszającego przestrzeganie przepisów i zapewnić stabilność polskiego rynku surowców.

Organizacja i nadzór

Za opracowanie i wdrażanie krajowej polityki surowcowej odpowiada minister właściwy ds. środowiska, którym obecnie jest Minister Klimatu i Środowiska. Minister ten będzie również wyznaczał polskiego przedstawiciela w Europejskiej Radzie ds. Surowców Krytycznych powołanej na mocy CRMA.

W celu zachowania spójnych działań przewiduje się, że wszystkie zadania i uprawnienia będą realizowane przy pomocy Głównego Geologa Kraju, będącego sekretarzem lub podsekretarzem stanu w urzędzie obsługującym ministra.

Program poszukiwań i rozwój surowców

W ramach realizacji ustawy planowany jest Wieloletni Krajowy Program Poszukiwań Surowców Krytycznych, który będzie systematycznie aktualizowany i koordynowany z wymogami unijnymi. Program zakłada również większe zaangażowanie krajowych spółek oraz powołanie Centrum Analiz Surowcowych.

Źródło: bankier.pl