Kto może otrzymać specjalną emeryturę od ZUS?
Specjalna emerytura przysługuje osobom urodzonym w latach 1949–1969, które wykonywały pracę w szczególnych lub trudnych warunkach lub zawody o szczególnym charakterze, takie jak np. górnictwo, hutnictwo, energetyka, przemysł chemiczny, transport czy służba zdrowia. To świadczenie ma na celu rekompensatę za znaczne obciążenie organizmu i poprawę warunków przejścia na emeryturę.
Jakie warunki trzeba spełnić?
- Wiek emerytalny – konieczne jest ukończenie wieku emerytalnego, który bywa niższy niż obowiązujący standardowy wiek.
- Okres składkowy i nieskładkowy – należy udokumentować wymaganą długość zatrudnienia, złożoną z okresów, za które opłacano składki oraz tych, które były nieskładkowe, np. pobieranie zasiłku dla bezrobotnych.
- Praca w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze – udowodnienie zatrudnienia w zawodach i warunkach przewidzianych w przepisach, np. praca pod ziemią, z toksycznymi substancjami, czy w sektorze opieki zdrowotnej.
- Rezygnacja z Otwartego Funduszu Emerytalnego (OFE) – osoby będące jego członkami muszą zrezygnować lub przenieść środki zgromadzone w OFE do ZUS.
Zawody i branże uprawniające do wcześniejszej emerytury
Należą do nich m.in.:
- Górnictwo, hutnictwo, energetyka – ze względu na kontakt z szkodliwymi substancjami i trudne warunki.
- Przemysł chemiczny i poligraficzny – praca z toksycznymi związkami i pyłami.
- Budownictwo i przemysł materiałów budowlanych – narażenie na pyły, hałas, wibracje.
- Służba zdrowia i opieka społeczna – kontakt z patogenami, strefy zakaźne i onkologiczne.
- Transport, leśnictwo, przemysł drzewny, rolnictwo i przemysł rolno-spożywczy.
- Porty morskie i statki żeglugi powietrznej – trudne warunki środowiskowe i fizyczne.
Kto nie otrzyma specjalnej emerytury?
Prawo do wcześniejszej emerytury nie przysługuje osobom, które choć spełniają kryterium wieku, nie mają wymaganego stażu lub były zatrudnione na umowach cywilnoprawnych (np. zlecenie) albo prowadziły działalność gospodarczą. Okresy pracy w niepełnym wymiarze godzin w trudnych warunkach również mogą nie być w pełni uwzględniane. Ponadto, okresy służby wojskowej oraz absencje związane z chorobą lub urlopem macierzyńskim zwykle nie są wliczane do okresu uprawniającego do specjalnej emerytury.
Jak złożyć wniosek o specjalną emeryturę?
Wniosek o emeryturę za pracę w szczególnych warunkach można złożyć najwcześniej 30 dni przed ukończeniem wymaganego wieku. Dokumenty dostępne są na stronie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) lub w jego placówkach:
- formularz wniosku o emeryturę (EMP),
- informacja o okresach ubezpieczeniowych (ERP-6),
- dokumentacja potwierdzająca zatrudnienie w określonych warunkach i okresy składkowe i nieskładkowe.
Termin składania upływa dzień przed ukończeniem 60 lat (kobiety) lub 65 lat (mężczyźni). W przypadku wcześniejszego złożenia wniosek będzie odrzucony, a gdy zostanie złożony później – emerytura zostanie naliczona od miesiąca jego złożenia.
Odwołanie od decyzji ZUS jest możliwe i darmowe – należy je złożyć w terminie miesiąca od otrzymania decyzji, a ZUS kieruje sprawę do sądu.
Specjalna emerytura to forma docenienia osób, które w bardzo trudnych warunkach przez lata pracowały na rzecz naszego kraju – przypomina ZUS.
Źródło: forsal.pl