Lokalno.pl wiadomości i aktualności z Twojej okolicy

Sąd Najwyższy: Immunitet nie obejmuje byłych sędziów i prokuratorów

Sąd Najwyższy orzekł, że immunitet formalny przysługuje wyłącznie obecnym oraz będącym w stanie spoczynku sędziom i prokuratorom, a nie byłym osobom posiadającym taki status.

Sąd Najwyższy: Immunitet nie obejmuje byłych sędziów i prokuratorów

Główne ustalenie Sądu Najwyższego

Immunitet formalny przysługuje wyłącznie sędziom i prokuratorom, którzy aktualnie pełnią swoje funkcje lub są w stanie spoczynku. Byli sędziowie i prokuratorzy, którzy zrezygnowali z tego statusu, nie mogą się na niego powoływać – wynika z uchwały podjętej 15 października 2025 r. przez poszerzony skład siedmiu sędziów Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego pod przewodnictwem prezesa Wiesława Kozielewicza.

Znaczenie uchwały

Uchwała dotyczy wszystkich byłych sędziów i prokuratorów, jednak w praktyce ma szczególne znaczenie w sprawach dotyczących osób z czasów PRL, zwłaszcza tych orzekających w stanie wojennym. W uzasadnieniu prezes Kozielewicz podkreślił, że konstytucja i ustawy wyraźnie wskazują immunitet jako prawo sędziego lub prokuratora aktualnie pełniącego funkcję lub będącego w stanie spoczynku.

„Zagadnienie, które SN rozstrzygnął, jest zagadnieniem o kapitalnym znaczeniu, jeśli chodzi o gwarancje związane z wykonywaniem przez sędziów ich funkcji orzeczniczych.” — Wiesław Kozielewicz, prezes Izby Odpowiedzialności Zawodowej SN

Stanowisko prokuratury i IPN

Prokuratura, w tym pion prokuratorski Instytutu Pamięci Narodowej, popiera to rozstrzygnięcie. Prokurator Bogusław Czerwiński z IPN zaznaczył, że ta interpretacja ma wpływ na około połowę spraw prowadzonych wobec byłych sędziów i prokuratorów PRL, w tym wojskowych, z uwagi na różnice finansowe między odejściem w stan spoczynku a emeryturą żołnierza zawodowego.

Kluczowe zapisy uchwały

  • Immunitet przysługuje wyłącznie w okresie pozostawania w stosunku służbowym określonym w odpowiedniej ustawie.
  • Sędziowie i prokuratorzy w stanie czynnym lub spoczynku mogą ponosić odpowiedzialność karną za zbrodnie sądowe, lecz postępowanie wymaga zgody właściwego sądu dyscyplinarnego.

Konsekwencje praktyczne

Orzeczenie ułatwia prowadzenie spraw karnych wobec osób, które pełniły funkcje sędziowskie lub prokuratorskie, ale już ich nie mają. Jednocześnie podkreśla ochronę immunitetową dla obecnie czynnych i w stanie spoczynku.

Źródło: bankier.pl