Złożono już ponad 1,28 mln wniosków o rentę wdowią
Od 1 stycznia 2025 roku można było składać wnioski o rentę wdowią, a od lipca rozpoczęły się pierwsze wypłaty. Zainteresowanie przerosło oczekiwania – do ZUS wpłynęło ponad 1,11 mln wniosków, a do KRUS ok. 160 tys. Kolejne setki tysięcy złożyły inne organy rentowe. Renta wdowia stała się popularnym świadczeniem, które już obecnie obejmuje setki tysięcy osób. Do końca sierpnia ZUS wypłacił świadczenia dla ponad 804 tys. osób na łączną kwotę przekraczającą 2,93 mld zł.
Profil świadczeniobiorców a najczęstsze odmowy
Według danych ZUS aż 88% wnioskodawców to kobiety, głównie w wieku powyżej 70 lat. Najliczniejszą grupą są seniorzy 81–90 lat, ale znane są też przypadki osób nawet poniżej 22 lat oraz powyżej 100 lat, które składały wnioski.
Nie każdy wniosek kończy się pozytywną decyzją – ZUS wydał ponad 106 tys. odmów, a KRUS około 5 tys. Najczęstszym powodem są zbyt wysokie własne świadczenia wnioskodawców lub zbyt wczesne nabycie prawa do renty rodzinnej. Część seniorów wskazuje także, że pracownicy ZUS nieformalnie odradzali składanie wniosków, co mogło ograniczyć liczbę wniosków, ale niekoniecznie odzwierciedla wszelkie przypadki odmów.
Krytyka obecnych kryteriów i limitów
Seniorzy i organizacje społeczne wyrażają rozczarowanie obecnym kształtem renty wdowiej. Zgłaszają, że obowiązujące limity dochodowe, oparte na trzykrotności najniższej emerytury (ok. 5636 zł brutto), wykluczają wiele osób, które płaciły składki przez dziesiątki lat. Wnioskują o podwyższenie limitu do poziomu trzykrotności średniej emerytury (około 12 tys. zł).
Kolejnym spornym punktem jest kryterium wieku. Prawo do renty wdowiej przysługuje osobom powyżej 55 roku życia, co budzi sprzeciw, zwłaszcza wobec wyłączenia osób młodszych, które mogły znaleźć się w trudnej sytuacji po śmierci małżonka.
"Ta renta wdowia nie jest tą samą, którą obiecywano. Seniorzy mówią jedno: rozczarowanie. Ludzie słyszą od razu, że kryteria są tak wyśrubowane, że nie mają szans na pozytywną decyzję." — przewodnicząca komisji
Problemy seniorów na obszarach wiejskich
Seniorzy z wsi szczególnie odczuwają ograniczenia systemu. Aż 66% gospodarstw rolniczych doświadcza niedostatków, a ponad 11% mieszkańców wsi żyje w skrajnym ubóstwie. Mimo to wielu rolników nie spełnia kryteriów uzyskania renty wdowiej lub nie zdaje sobie sprawy z przysługujących im praw.
"Wielu mieszkańców wsi nie wie o przysługujących im prawach, a kryteria często z góry wykluczają rolników z możliwości uzyskania świadczenia." — Katarzyna Witczak, dyrektor KRUS
Stanowisko rządu i perspektywy na przyszłość
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej tłumaczy, że kryteria zostały przyjęte jako kompromis między potrzebami najuboższych seniorów a możliwościami budżetu państwa. Renta wdowia ma trafiać do najbardziej potrzebujących, a jej funkcjonowanie będzie ocenione przez Radę Ministrów w 2028 roku, co może skutkować korektami zasad.
"Kryteria zostały przyjęte tak, aby wsparcie trafiło do najbardziej potrzebujących. W 2028 roku Rada Ministrów oceni funkcjonowanie renty wdowiej i wtedy możliwe będą korekty." — Sebastian Kamiński, Ministerstwo Rodziny
Mimo to naciski ze strony seniorów i organizacji społecznych wskazują na potrzebę szybszych zmian, tak by renta wdowia odpowiadała realnym potrzebom osób starszych i nie wykluczała tych, którzy przez lata opłacali składki.
Źródło: farmer.pl