Nowe uprawnienia dla inspektorów pracy

Projekt nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy przewiduje wprowadzenie uprawnienia dla okręgowych inspektorów pracy do wydawania decyzji o przekształcaniu umów cywilnoprawnych w umowy o pracę. Decyzje te mają być natychmiast wykonalne w zakresie zmiany stosunku pracy, a możliwości odwołania do sądu pracy będą regulowane odpowiednimi terminami i wstrzymaniami wykonania w kwestiach podatkowych i ubezpieczeniowych.

Zdalne kontrole i wymiana danych

W projekcie przewidziano również możliwość prowadzenia kontroli zdalnych, w tym weryfikacji dokumentacji elektronicznej i protokołów. Dodatkowo zaplanowano lepszą wymianę informacji między PIP, ZUS i KAS, co ma zwiększyć efektywność kontroli i analizę ryzyka naruszeń prawa pracy.

Podwyższenie kar za naruszenia

Projekt wpisuje się w kamień milowy Krajowego Planu Odbudowy zakładający co najmniej dwukrotne zwiększenie wysokości maksymalnych kar grzywien nakładanych przez PIP w postępowaniu mandatowym. Obecnie średnia kara wynosi ok. 1300 zł, a sądowa 2400 zł, natomiast proponowane stawki mają najbardziej zbliżyć się do kar za naruszenia z ustawy o dostępie cudzoziemców do rynku pracy, gdzie mandaty mogą sięgać 10 tys. zł.

Cel reformy i perspektywy

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, pod kierownictwem Agnieszki Dziemianowicz-Bąk, podkreśla, że celem jest skuteczniejsza ochrona pracowników i eliminacja patologii rynku pracy, szczególnie nieuprawnionego zastępowania umów o pracę umowami cywilnoprawnymi.

"Musimy zadbać o to, żeby pracownik nie był stratny finansowo..." — Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej

Marcin Stanecki, Główny Inspektor Pracy, zaznaczył, że propozycja realizuje od dawna zgłaszany postulat PIP:

"Jestem wielkim fanem swobody zawierania umów, ale inspekcja powinna mieć narzędzia do walki z patologiami na rynku pracy." — Marcin Stanecki, Główny Inspektor Pracy

Harmonogram prac legislacyjnych

Projekt planuje się przyjąć przez Radę Ministrów w IV kwartale 2025 roku. Reforma Państwowej Inspekcji Pracy ma objąć nowe narzędzia prawne i wzmocnienie kontroli, aby skuteczniej egzekwować przestrzeganie prawa pracy.