Druga obniżka perspektywy ratingu Polski

We wrześniu dwie z trzech głównych agencji ratingowych – Fitch Ratings i Moody’s – obniżyły perspektywę ratingu Polski ze stabilnej do negatywnej, wskazując na ryzyko dalszego pogorszenia oceny wiarygodności kredytowej kraju. Obecnie Polska ma rating na poziomie A2 (Moody's) oraz A- (Fitch i S&P), a 7 listopada S&P ma ogłosić swój przegląd ratingu.

Polska na granicy kryzysu finansowego

Relacja długu publicznego Polski do PKB ma przekroczyć w przyszłym roku konstytucyjny limit 60%, a prognozy wskazują na dalszy wzrost do około 65% w 2027 roku i ponad 70% pod koniec dekady. Mimo to rząd oraz ekonomiści lekceważą te sygnały, a rynek finansowy w praktyce nie zareagował na decyzje agencji ratingowych, rentowności obligacji pozostają stabilne na poziomie 5-6%, a spread względem niemieckich obligacji wynosi około 275 pb.

Zmieniająca się struktura finansowania długu

Znacząco zmalał udział inwestorów zagranicznych na rynku polskiego długu skarbowego – w 2025 roku to tylko około 12%. Zamiast tego polskie potrzeby pożyczkowe zaspokajane są głównie przez krajowe banki, fundusze inwestycyjne oraz obywateli kupujących obligacje detaliczne.

Ostrożne ostrzeżenia ekonomistów

Rafał Benecki, główny ekonomista ING Banku Śląskiego, wskazuje, że rynki wystawiają Polsce ocenę niższą niż agencje ratingowe, a obecna polityka fiskalna sprzyja rosnącemu zadłużeniu. Niepokojące jest zwłaszcza:

• galopujący wzrost wydatków państwa – socjalnych, emerytalnych, budżetowych
• brak wiarygodnego i transparentnego planu konsolidacji fiskalnej
• polityczne ryzyko kosztownych obietnic wyborczych przed wyborami parlamentarnymi w 2027 roku

Ryzyko spirali zadłużenia

Obecnie Polska balansuje na granicy spirali zadłużenia, gdzie rosnące koszty obsługi długu finansują dalszy wzrost zadłużenia. Ta sytuacja utrzymuje się mimo korzystnych warunków gospodarczych, niskich stóp procentowych i optymizmu na rynkach. Jeśli nastąpi pogorszenie tych czynników, grozi nam gospodarcza katastrofa.

Warunek stabilizacji ratingu według Moody’s

Polska może poprawić swoją perspektywę ratingową tylko jeśli wkroczy na wiarygodną ścieżkę konsolidacji fiskalnej, znacząco spowalniając wzrost obciążenia długiem publicznym i ograniczy narastanie kosztów obsługi długu, prowadząc do stabilizacji wskaźników zadłużenia.

— Moody’s

Brak politycznej woli naprawy finansów

Obserwowany jest brak nawet minimalnej chęci do ograniczania wydatków państwa. Politycy zarówno ze strony rządzącej, jak i opozycji proponują nowe programy socjalne oraz inwestycje finansowane długiem. Oficjalna narracja o zwiększonych wydatkach na obronność tłumaczy jedynie część wzrostu wydatków – większość to rosnące koszty świadczeń społecznych, emerytur oraz obsługi długu.

Ta sytuacja powoduje poważne zagrożenie dla stabilności finansów publicznych i wymaga pilnych działań, aby uniknąć niekontrolowanego wzrostu kosztów obsługi długu oraz utraty zaufania inwestorów.

Źródło: bankier.pl