Dwutorowe obchody w Gdańsku
45. rocznicę podpisania Porozumień Sierpniowych w Gdańsku upamiętniono dwiema osobnymi uroczystościami. Pierwszą, zorganizowaną przez NSZZ "Solidarność", odbyło się w historycznej Sali BHP z udziałem prezydenta Karola Nawrockiego oraz byłego prezydenta Andrzeja Dudy. Druga, przygotowana wspólnie przez Europejskie Centrum Solidarności i miasto Gdańsk, zgromadziła przed Bramą nr 2 Stoczni Gdańskiej dawnych opozycjonistów i bohaterów tamtych dni.
Apel o jedność i usunięcie barier
Podczas uroczystości przed Bramą nr 2 Danuta Wałęsa wezwała do odbudowy narodowej wspólnoty:
„Musimy być razem, musimy się szanować. Wtedy dojdziemy do dobrobytu i demokracji” — Danuta Wałęsa
Bogdan Borusewicz, uczestnik strajków i senator, podkreślił solidarność Polaków, zwłaszcza w pomocy uchodźcom z Ukrainy, jednocześnie krytykując bariery ograniczające dostęp uczestnikom obchodów:
„Panie prezydencie Nawrocki, niech pan usunie te bariery. One są niepotrzebne. My się porozumiemy” — Bogdan Borusewicz
Na profilu społecznościowym Borusewicz zwrócił uwagę, że z powodu obecności prezydenta zablokowano dostęp do stoczni, bramy oraz pomnika Poległych Stoczniowców, a do ECS było można dojść tylko od tyłu budynku. Wydarzenie wywołało krytykę i poczucie podziału.
Kontrola Danuty Wałęsy i reakcje
Podczas obchodów Danuta Wałęsa została skontrolowana przez służby ochrony państwa (SOP), co wzbudziło dodatkowe napięcia. Sytuację skomentował były prezydent Gdańska Paweł Adamowicz:
„Prezydent Nawrocki przyjeżdża do Gdańska na obchody Sierpnia '80, a SOP kontroluje panią Danutę Wałęsę. Smutne...” — Paweł Adamowicz
Uroczystość NSZZ „Solidarność” w Sali BHP
W Sali BHP odbyło się uroczyste posiedzenie Zarządu Regionu Gdańskiego NSZZ „Solidarność”. Prezydent Karol Nawrocki odwołał się do postaci Lecha Wałęsy i podkreślił potrzebę rzetelnego opisu jego roli, dziękując historykowi Sławomirowi Cenckiewiczowi.
Różnorodność instytucji i kontrowersje
W Gdańsku działają dwie instytucje zajmujące się dziedzictwem „Solidarności” i finansowane z ministerialnych środków: Europejskie Centrum Solidarności (ECS) oraz Instytut Dziedzictwa Solidarności (IDS). Ostatnio Najwyższa Izba Kontroli wydała negatywną opinię dotyczącą części działalności i finansowania IDS, co wywołało publiczne wymiany listów i komentarzy ze strony związkowców i władz NIK.
Historyczny kontekst Porozumień Sierpniowych
14 sierpnia 1980 roku po zwolnieniu Anny Walentynowicz wybuchł strajk w Stoczni Gdańskiej im. Lenina, który szybko objął setki zakładów w kraju. Międzyzakładowy Komitet Strajkowy z Lechem Wałęsą na czele sformułował 21 postulatów, m.in. o utworzenie niezależnych związków zawodowych i upamiętnienie ofiar Grudnia ’70. 31 sierpnia 1980 roku podpisano w Sali BHP historyczne porozumienie z delegacją rządową, co dało początek NSZZ „Solidarność” i rozpoczęło proces zmian prowadzących do upadku komunizmu w Polsce.
Podsumowanie komplikacji obchodów
- Wydarzenia odbywały się osobno, co podkreśliło polityczne podziały.
- Uczestnicy i weterani apelowali o wspólnotę i usunięcie barier.
- Kontrola Danuty Wałęsy oraz blokady dostępu wzbudziły kontrowersje.
- Różne instytucje kultywujące dziedzictwo Solidarności mają odmienne statusy i opinie.
Źródło: Radio Gdańsk