Program "Aktywny Rodzic" na Śląsku – pierwszy rok podsumowania

Od 1 października 2024 roku na terenie całej Polski działa program „Aktywny Rodzic”, mający na celu wspieranie rodzin z małymi dziećmi w powrocie do pracy i zmniejszenie kosztów opieki nad dziećmi do lat 3. Na Śląsku, gdzie wiele rodzin wychowuje małe dzieci, efekty są szczególnie widoczne.

Skala wsparcia i efekty w liczbach

• 88 170 dzieci z województwa zostało objętych świadczeniami programu w pierwszym roku.
• Opłaty za opiekę nad dziećmi spadły z 990 zł do zaledwie 137 zł miesięcznie.
• Liczba miejsc w żłobkach i klubach dziecięcych zwiększyła się o 10,17%.
• Powstało 3508 nowych miejsc opieki oraz 124 nowe instytucje opiekuńcze.
• Zmniejszyła się liczba gmin bez instytucji opieki do 3 lat – obecnie zostało ich 29.

Trzy formy wsparcia dla rodziców

Program oferuje rodzicom dzieci w wieku od 12 do 35 miesięcy wybór jednej z trzech form świadczeń:

• Aktywni rodzice w pracy – dla rodziców łączących opiekę z zatrudnieniem, z miesięcznym świadczeniem 1500 zł (lub do 1900 zł przy dzieciach z orzeczeniem o niepełnosprawności), które można przeznaczyć m.in. na zatrudnienie niani, w tym członka rodziny na podstawie umowy uaktywniającej.
• Aktywnie w żłobku – obniża koszty pobytu dziecka w placówce, ułatwiając dostęp do instytucji opieki.
• Aktywnie w domu – 500 zł miesięcznie dla rodziców lub opiekunów, którzy opiekują się dzieckiem samodzielnie i nie korzystają z żłobków czy klubów dziecięcych.

Różnice regionalne i reakcje rodziców

W większych miastach województwa, takich jak Katowice, Gliwice czy Rybnik, popularność zdobyło świadczenie wspierające opłaty za żłobki, co skutkowało spadkiem kosztów i zwiększeniem dostępności miejsc.

W mniejszych gminach, gdzie placówek jest mniej, częściej wybierano opcję "aktywnie w domu". Rodzice cenią realne wsparcie finansowe, choć wskazują na problemy z elektronicznym składaniem wniosków oraz ograniczoną liczbę miejsc w żłobkach, utrudniającą korzystanie z pełnej oferty programu.

Perspektywy i wyzwania na przyszłość

Eksperci podkreślają, że dalszy rozwój programu zależy od inwestycji w infrastrukturę opiekuńczą i efektywniejszej informacji kierowanej do rodziców. Wciąż wyzwaniem pozostaje potrzeba rozwoju placówek opieki w gminach, które dziś nadal mają braki w tym zakresie.

„Aktywny Rodzic spełnia swoją rolę jako narzędzie wspierające rodzinę i rynek pracy, ale rozwój infrastruktury opiekuńczej jest kluczowy dla dalszego sukcesu programu.” — ekspert z regionu Śląska

Źródło: nettg.pl