Problem opłat za rekontrole w gospodarstwach rolnych
Samorząd rolniczy wskazuje na nadmierne obciążenie finansowe rolników związane z pobieraniem przez Inspekcję Weterynaryjną opłat za ponowne kontrole (rekontrole) w gospodarstwach. Po stwierdzeniu nieprawidłowości rolnik musi nie tylko usunąć uchybienia, ale również ponieść koszty ich weryfikacji podczas rekontroli.
Stanowisko Krajowej Rady Izb Rolniczych
KRiR zwraca uwagę, że rekontrole to czynności sprawdzające w ramach nadzoru państwowego nad bezpieczeństwem produkcji rolnej i zdrowiem zwierząt. Nakładanie opłat za te kontrole oznacza zdaniem samorządu podwójne sankcjonowanie – konieczność realizacji zaleceń pokontrolnych oraz obowiązek poniesienia opłaty za kontrolę ich wykonania.
Rekontrole mają charakter czynności sprawdzających, które są elementem nadzoru państwowego nad bezpieczeństwem produkcji rolnej oraz zdrowiem zwierząt i ludzi. Obciążanie rolników kosztami tych działań oznacza w praktyce podwójne sankcjonowanie – z jednej strony poprzez konieczność wykonania zaleceń pokontrolnych, a z drugiej poprzez konieczność ponoszenia opłat za ich weryfikację. — Krajowa Rada Izb Rolniczych
Prawo Unii Europejskiej a opłaty za rekontrole
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wyjaśnia, że obowiązek pobierania opłat za ponowne kontrole wynika z art. 79 ust. 2 lit. c rozporządzenia (UE) 2017/625. Opłaty mają na celu pokrycie kosztów dodatkowych czynności kontrolnych, które nie były pierwotnie zaplanowane, a stały się konieczne po wykryciu niezgodności.
Prawo unijne nie dopuszcza odstąpienia od pobierania tych opłat, co oznacza, że nie jest możliwe ich zniesienie w polskim prawie krajowym. Opłaty dotyczą nie tylko gospodarstw rolnych, ale także innych miejsc prowadzenia działalności podlegającej nadzorowi Inspekcji Weterynaryjnej.
Cel opłat – nie kara, lecz pokrycie kosztów
Ministerstwo podkreśla, że ani nakładanie zaleceń pokontrolnych, ani obowiązek uiszczania opłat za rekontrole nie stanowią sankcji karnej, lecz mają na celu:
- Przywrócenie działalności gospodarczej do stanu zgodnego z prawem,
- Pokrycie kosztów poniesionych przez Inspekcję na skutek wcześniejszych naruszeń wykrytych u podmiotu kontrolowanego.
Zarówno nałożenia obowiązku wykonania zaleceń pokontrolnych, jak i nałożenia obowiązku uiszczenia opłaty za ponowną kontrolę urzędową nie można traktować jako wymierzenie sankcji. Wydanie wymienionych zaleceń ma na celu doprowadzenie działalności do zgodności z prawem, a opłata służy pokryciu kosztów dodatkowej kontroli. — Jacek Czerniak, Ministerstwo Rolnictwa
Stawki i zasady opłat
Opłaty za rekontrole są ustalane na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi i odpowiadają rzeczywistym kosztom poniesionym przez inspektorów podczas dodatkowych wizyt kontrolnych. Wszystkie szczegóły dotyczące stawek oraz przepisów dostępne są na stronie Głównego Inspektoratu Weterynarii.