Powrót długości życia do poziomu sprzed pandemii

Najświeższy raport "Lancet" objął 204 kraje i wykazał, że oczekiwana długość życia na świecie w 2023 roku wróciła do poziomu sprzed pandemii COVID-19. Średnia dla kobiet to 76,3 lat, a dla mężczyzn 71,5 lat. W krajach wysoko rozwiniętych długość ta sięga 83 lat, podczas gdy w Afryce Subsaharyjskiej nie przekracza 62 lat.

W Polsce oczekiwana długość życia kobiet w 2023 r. wyniosła 82,1 lat (wzrost o 0,3 roku względem 2019), a mężczyzn 74,7 lat (wzrost o 0,6 roku). Mimo to długość życia mężczyzn jest w Polsce o 4,1 roku krótsza niż średnia UE, a kobiet o 1,9 roku krótsza. Wzrost długości życia w Polsce wyraźnie zwolnił jeszcze przed pandemią – w latach 2014-2019 kobiety żyły średnio o 0,2 roku dłużej, a mężczyźni o 0,3 roku dłużej.

Zmiany w przyczynach zgonów

COVID-19 przestał być główną przyczyną zgonów – z pierwszego miejsca w 2021 roku spadł na 20. pozycję w 2023 roku. Nadal dominują choroby sercowo-naczyniowe, takie jak zawały serca i udary mózgu, choć od 1990 r. ich śmiertelność maleje.

Rosną za to znaczenie innych chorób przewlekłych, w tym cukrzycy, przewlekłych chorób nerek oraz choroby Alzheimera. W latach 2010-2023 wzrosło obciążenie medyczne związane z otyłością (+11%) i nadciśnieniem tętniczym (+6%).

Alarmujące trendy u młodszych grup wiekowych

Eksperci z Institute for Health Metrics and Evaluation zwracają uwagę na rosnącą śmiertelność nastolatków i młodych dorosłych. W Ameryce Północnej wzrosły zgony osób w wieku 20-39 lat spowodowane samobójstwami, nadużywaniem substancji psychoaktywnych i alkoholu. W krajach Europy Wschodniej i Ameryce Północnej grupa 5-19 lat odnotowała więcej zgonów związanych z chorobami zakaźnymi i wypadkami.

Główne czynniki ryzyka między 15. a 49. rokiem życia to seks bez zabezpieczeń, wypadki, otyłość, nadciśnienie i palenie tytoniu.

Wyzwania zdrowotne i rekomendacje

Dr Christopher Murray podkreśla:

„Nowe globalne wyzwania zdrowotne związane są ze starzeniem się światowej populacji oraz nasilaniem się czynników ryzyka.”

Autorzy raportu wskazują, że poprawa stylu życia, warunków społecznych oraz skuteczna polityka zdrowotna mogą przeciwdziałać pogarszającemu się stanowi zdrowia przy jednoczesnym wydłużaniu życia, co dotyczy także Polski.