Wizja nowego podatku majątkowego

Za dom warty pół miliona złotych Polacy mogliby zapłacić nawet 5 tysięcy złotych rocznie podatku, a za nieruchomość wartą milion złotych – około 10 tysięcy złotych. To koncepcja podatku katastralnego, który choć jeszcze nie jest formalnie uchwalony, stał się przedmiotem dyskusji publicznej po wystąpieniach Ludwika Koteckiego, członka Rady Polityki Pieniężnej.

Potrzeba zwiększenia dochodów budżetowych

Kotecki wskazuje, że Polska ma znaczną lukę pomiędzy wydatkami a dochodami publicznymi – obecne wydatki stanowią około 50 proc. PKB, podczas gdy dochody to około 43 proc. PKB, czyli luka sięga 7 proc. PKB. W jego opinii podatek majątkowy byłby skutecznym sposobem na jej zmniejszenie, zwłaszcza w kontekście konieczności finansowania obronności na poziomie 5 proc. PKB.

„Trzeba coś z tym zrobić, żeby tę lukę zmniejszyć. Dlatego trzeba szukać dodatkowych źródeł finansowania.” — Ludwik Kotecki, Rada Polityki Pieniężnej

Podatek katastralny vs podatek od nieruchomości

Podatek katastralny to zaawansowana forma podatku od nieruchomości oparta na rzeczywistej wartości majątku, a nie tylko powierzchni użytkowej. Przy jego wprowadzeniu istotna jest wysoka precyzja administracyjna, choć dzięki nowoczesnym technologiom cyfrowym jest to coraz bardziej wykonalne. Kotecki proponuje jednak zacząć od zwiększenia obecnego podatku od nieruchomości, który w Polsce jest stosunkowo niski — nawet dwukrotnie lub trzykrotnie niższy niż w wielu innych krajach europejskich.

Aktualne stawki podatku od nieruchomości

• Podatek może wynosić około 1 zł za m² powierzchni mieszkania, co jest znacząco mniej niż za granicą.
• Propozycja to znaczne podniesienie stawek – nawet ich podwojenie lub potrojenie.

Skutki i wyzwania

Podatek majątkowy mógłby teoretycznie pomóc w likwidacji nierówności majątkowych i dochodowych, ponieważ skoncentrowane majątki są obecnie bardziej nierówne niż dochody. Jednocześnie jest to podatek trudny do uniknięcia, szczególnie w zakresie nieruchomości.

„Ten majątek ma dużo osób i często wartość tych majątków jest znacząca. Im bardziej powszechny majątek, tym lepszy podatek.” — Ludwik Kotecki, Rada Polityki Pieniężnej

Warto zauważyć, że jeśli dodatkowe źródła podatkowe nie zostaną znalezione, Polska będzie zmuszona zwiększać zadłużenie, co już teraz wiąże się z kosztami obsługi długu jednymi z najwyższych w Europie.

Inne kraje już wprowadziły podobne rozwiązania

Podatek majątkowy bywa stosowany jako narzędzie fiskalne w sytuacjach kryzysowych. Po globalnym kryzysie finansowym wprowadziły go m.in. Islandia i Argentyna po pandemii koronawirusa. W Polsce pomysł ten pojawia się w kontekście konieczności zwiększenia wydatków na obronność oraz zmniejszenia luki budżetowej.

Podsumowanie

Choć wprowadzenie podatku katastralnego w Polsce jest na razie w fazie koncepcyjnej, dyskusja wokół niego wskazuje na poważne wyzwania fiskalne kraju. Podatek ten mógłby oznaczać znaczący wzrost obciążeń dla właścicieli drogich nieruchomości i stać się elementem systemowego rozwiązania problemu budżetowego oraz finansowania ważnych wydatków publicznych.

Źródło: forsal.pl