Cel nowelizacji ustawy o IPN

Nowelizacja ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej ma na celu zapobieganie propagowaniu ideologii banderyzmu oraz zaprzeczaniu zbrodni ludobójstwa na Wołyniu i w regionach sąsiednich. Projekt wprowadza doprecyzowanie przepisów dotyczących „zbrodni dokonanych przez członków i współpracowników Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów frakcji Bandery (OUN-B), Ukraińskiej Armii Powstańczej (UPA) oraz innych ukraińskich formacji kolaborujących z III Rzeszą Niemiecką”.

Wprowadzenie proponowanej zmiany przyczyni się do skuteczniejszego prowadzenia postępowań karnych przeciwko osobom zaprzeczającym sprawstwu zbrodni ludobójstwa dokonanej przez OUN frakcję Bandery i UPA

Zmiany w Kodeksie karnym

Projekt dodaje do przepisów przewidujących karę do 3 lat pozbawienia wolności za propagowanie totalitaryzmów frazę, że pod tę samą karę podlega także osoba „publicznie propagująca ideologię Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów frakcji Bandery i Ukraińskiej Armii Powstańczej lub ideologię nawołującą do użycia przemocy w celu wpływania na życie polityczne lub społeczne”.

Podwyższenie kar za nielegalne przekraczanie granicy

Projekt przewiduje także podniesienie kary za:

• nielegalne przekraczanie granicy państwowej – z bezwzględnego pozbawienia wolności do 3 lat na do 5 lat,
• organizowanie nielegalnego przekraczania granicy – kara od 2 do nawet 12 lat pozbawienia wolności.

Zostało to uzasadnione koniecznością przeciwdziałania nielegalnym migracjom oraz ochroną granic w kontekście trwającej wojny w Ukrainie.

Historyczny i społeczny kontekst

W uzasadnieniu zaznaczono, że dla Polski banderyzm ma szczególny, bolesny wymiar, był on wymierzony przeciw polskiej ludności na Kresach Wschodnich, stanowiąc część szerszego kontekstu zbrodni wołyńskiej. Pamięć o tych wydarzeniach pozostaje integralną częścią polskiej tożsamości zbiorowej.