Nowe sankcje obejmują n-butany
Ministerstwo Energii poinformowało, że w projekcie 19. pakietu sankcji Unii Europejskiej wobec Rosji zostały uwzględnione n-butany, które są składnikiem płynnego gazu LPG. Do tej pory brak tego związku na liście sankcyjnej pozwalał na częściowe omijanie restrykcji związanych z importem rosyjskiego LPG.
Wspólne działania polskiego rządu i branży
Według Ministerstwa Energii decyzja o wpisaniu n-butanów o kodzie CN 2901 10 00 jest efektem współpracy Ministerstwa Energii, Ministerstwa Spraw Zagranicznych oraz polskiej branży paliwowej. Prace nad tym rozwiązaniem trwały wiele miesięcy, a Ministerstwo podkreśla, że to „duży sukces”, który ma powstrzymać import n-butanu z Rosji, który od grudnia 2024 r. znacząco wzrósł.
"Uwzględnienie n-butanu w 19. pakiecie sankcji, które są procedowane przez Radę to duży sukces Ministerstwa Energii i zwieńczenie wielomiesięcznej pracy Departamentu Elektromobilności, Paliw i Gospodarki Wodorowej. [...] Dzisiaj mówimy temu procederowi stop" – Miłosz Motyka, minister energii
Mechanizm omijania sankcji i skala importu
Polska branża paliwowa sygnalizowała, że sankcje dotyczące LPG z Rosji były omijane przez import tanich n-butanów i ich mieszanie w Polsce z propanem pochodzącym z innych kierunków. W ten sposób powstawał LPG o niższej cenie, co zagraża konkurencyjności innych przedsiębiorców.
Szacunki POPiHN wskazują, że w okresie od listopada 2024 do czerwca 2025 do Polski trafiło ponad 120 tys. ton n-butanów i izobutanu, o wartości około 280 mln zł. W marcu 2025 roku miesięczny import tych substancji wyniósł około 38 tys. ton, co było znaczącym wzrostem względem średniej z poprzednich lat wynoszącej 8,3 tys. ton.
Wyjątki i dalsze kroki
12. pakiet sankcji UE objął LPG oraz jego składniki, m.in. propan i butan, jednak izobutan i n-butany (kod CN 2901 10 00) zostały wyłączone z powodów przemysłowych przez Węgry i Słowację. Ta luka stanowiła podstawę do kontynuowanego importu z Rosji mimo embarga.
W ramach nowego pakietu sankcji Komisja Europejska zaproponowała objęcie n-butanów ograniczeniami. Po zatwierdzeniu przez Radę UE zakaz ma ukrócić efektywny proceder obchodzenia sankcji przez mieszanie gazów.
Ministerstwo Energii prowadzi również prace legislacyjne nad nowelizacją krajowych przepisów dotyczących koncesji i rejestracji importerów paliw ciekłych, aby jeszcze skuteczniej kontrolować rynek.
Branża i rząd monitorują sytuację
Resort zapowiada dalsze działania i dialog z branżą paliwową, chcąc zabezpieczyć rynek przed niesprawiedliwą konkurencją i ograniczyć wpływy Rosji z obrotu surowcami, które są wykorzystywane do finansowania działań zbrojnych na Ukrainie.