Edukacja zdrowotna - nowy nieobowiązkowy przedmiot
1 września 2025 r. w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych zadebiutuje edukacja zdrowotna, traktowana jako kontynuacja wychowania do życia w rodzinie. Głównym celem jest kształtowanie kompetencji związanych z dbałością o zdrowie przez całe życie, uwzględniając m.in. profilaktykę kardiologiczną i onkologiczną, samokontrolę (samobadanie piersi, jąder), planowanie posiłków, zdrowie psychiczne oraz metody antykoncepcji.
Przedmiot będzie realizowany w klasach IV-VIII szkół podstawowych (1 godzina tygodniowo) oraz w I-III klasach szkół ponadpodstawowych (2 godziny w cyklu kształcenia). Uczestnictwo nie jest obowiązkowe – rodzice mają czas do 25 września na decyzję o udziale dzieci w zajęciach.
„Chyba wszyscy chcielibyśmy wiedzieć, jak się odżywiać, jak dbać o siebie, o swoje zdrowie psychiczne i o profilaktykę. O tym jest ten przedmiot, a nie o masturbacji jak niektóre media twierdzą” — Tomasz Szabłowski, lubelski kurator oświaty
Nowa edukacja zdrowotna wzbudza kontrowersje, szczególnie ze strony środowisk katolickich i Episkopatu Polski, które zarzucają m.in. erotyzację treści i marginesowe traktowanie małżeństwa i tradycyjnej rodziny.
„Tematyka seksualności jest oderwana od kontekstu małżeństwa i rodziny [...]. Uczniowie mają być od najmłodszych lat poddawani erotyzacji” — Prezydium Episkopatu Polski
Dyrektor SP nr 3 w Lublinie, Agnieszka Mroczek, podkreśla z kolei znaczenie kompleksowej realizacji treści związanych ze zdrowiem, których wcześniej brakowało w dotychczasowych programach.
Edukacja obywatelska - nowość w szkołach ponadpodstawowych
Edukacja obywatelska wprowadzona zostaje jako obowiązkowy przedmiot w szkołach ponadpodstawowych. W liceach i technikach odbywać się będzie w klasach II i III, z wymiarem 1-2 godzin tygodniowo. Nauczanie powierzono nauczycielom wiedzy o społeczeństwie, historii oraz historii i teraźniejszości.
Program ma rozwijać postawy obywatelskie i patriotyczne, a także świadomość roli jednostki w społeczeństwie oraz wpływu na losy kraju i świata. Uczniowie będą mogli m.in. organizować sondy uliczne, obchody rocznicowe, spotkania z samorządowcami czy angażować się w wolontariat.
„Edukacja obywatelska pomoże nam funkcjonować w społeczeństwie. Świadomość obywatelska jest tak mała, że trzeba ją podnosić” — Tomasz Szabłowski, kurator oświaty
Wiceminister edukacji Katarzyna Lubnauer podkreśla praktyczny wymiar zajęć i zdobywanie przez uczniów kompetencji oraz sprawczości.
Mniej religii i zmiany w lekturach
Projekt nowych programów nauczania wiąże się z redukcją lekcji religii z dwóch do jednej godziny tygodniowo. Alternatywą dla uczniów jest etyka. Spadająca frekwencja na religii powoduje konieczność przebranżowienia katechetów.
„Te zmiany, które się dokonały, są krzywdzące i niezgodne z prawem” — bp Wojciech Osial, przewodniczący Komisji Wychowania Katolickiego KEP
W zakresie literatury, od nowego roku szkolnego w klasach 7-8 szkół podstawowych obowiązkowe będą m.in. „Balladyna”, „Dziady cz. II” i „Kamienie na szaniec”. W liceach nastąpią zmiany w tradycyjnych lekturach, m.in. rezygnacja z „Romea i Julii”, a także wprowadzenie nowych pozycji jak „Makbet”, „Tango” czy „Rok 1984”.
Perspektywy i wyzwania polskiej edukacji
Zapowiedziana reforma „Kompas Jutra” ma na celu dostosowanie nauki do zmieniającego się świata, m.in. poprzez odchudzenie podstaw programowych, większy nacisk na zajęcia praktyczne i ocenę opisową, a także wdrożenie nowej formuły przyrody od klasy VI.
Wyzwania to także brak nauczycieli przedmiotowych, szczególnie fizyki, oraz niż demograficzny, który skutkuje ograniczaniem szkół i klas. W 2024 r. urodziło się około 250 tys. dzieci, czyli znacznie mniej niż w 2017 r. (400 tys.).
„Jeżeli co roku tylu uczniów nie zdaje matury z matematyki, to znaczy, że system ich nie nauczył dobrze” — prof. Ewa Łazuka, Politechnika Lubelska
Wsparcie dla nauczycieli
Nowelizacja Karty Nauczyciela wprowadza m.in. podwyższenie nagrody jubileuszowej, jasne zasady rozliczania godzin ponadwymiarowych i zastępstw oraz krótszy okres zatrudnienia początkujących nauczycieli, co ma poprawić stabilność pracy i zachęcić do zawodu.
„Musimy brać pod uwagę zmieniające się potrzeby uczniów, rodziców i świata, tak aby szkoła działała stabilnie i robiła postępy” — Agnieszka Mroczek, dyrektor SP nr 3 w Lublinie
Źródło: dziennikwschodni.pl