Co to jest nauczycielskie świadczenie kompensacyjne?

Nauczycielskie świadczenie kompensacyjne to specjalna forma emerytury pomostowej, która pozwala wybranym pedagogom zakończyć pracę zawodową przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego. W październiku 2024 roku z tego świadczenia korzystało około 11,5 tysiąca osób, a jego przeciętna wysokość wynosiła ponad 4300 zł brutto.

Wysokość świadczenia w 2025 roku

Minimalna kwota świadczenia jest równa najniższej emeryturze i podlega waloryzacji. Od 1 marca 2025 roku minimalne świadczenie wynosi 1878,91 zł brutto. Kwota indywidualna może być wyższa, zależna od stażu i wynagrodzenia nauczyciela, ale generalnie świadczenie jest niższe od standardowej emerytury.

Warunki nabycia prawa do świadczenia

Aby otrzymać świadczenie, trzeba spełnić trzy główne warunki:

• Rozwiązanie stosunku pracy jako nauczyciel, wychowawca lub inny pedagog w jednej z określonych placówek.
• Osiągnięcie wymaganego wieku – w 2025 roku jest to 56 lat dla kobiet i 61 lat dla mężczyzn. W kolejnych latach wiek ten będzie stopniowo rosnąć, do 59 lat dla kobiet i 64 lat dla mężczyzn w 2031 roku.
• Odpowiedni staż pracy – co najmniej 30 lat okresów składkowych i nieskładkowych, w tym minimum 20 lat pracy nauczycielskiej na etacie nie niższym niż 21 godzin tygodniowo.

Szczegóły dotyczące stażu pracy nauczycielskiej

Praca musi być świadczona w:

• publicznych i niepublicznych szkołach (z wyłączeniem niepublicznych bez uprawnień publicznych),
• przedszkolach,
• młodzieżowych ośrodkach wychowawczych,
• specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych,
• placówkach kształcenia ustawicznego.

Przy obliczaniu 20-letniego stażu nauczycielskiego nie uwzględnia się okresów pracy na etacie mniejszym niż 21 godzin, urlopów wychowawczych, bezpłatnych, zdrowotnych oraz przerw związanych z pobieraniem świadczeń chorobowych lub macierzyńskich.

Prawo i regulacje

Podstawą prawną nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego jest ustawa z 22 maja 2009 roku o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych. Świadczenie wypłacane jest aż do osiągnięcia ustawowego wieku emerytalnego.

„Minimalna kwota świadczenia od marca 2025 roku wynosi 1878,91 zł brutto” — Krystyna Michałek, rzeczniczka ZUS

Ważne: Świadczenie kompensacyjne nie może być pobierane równocześnie z pracą na stanowisku nauczyciela lub pedagoga w placówkach uprawnionych ustawowo – zatrudnienie w takim wymiarze prowadzi do zawieszenia świadczenia.