Kryzys na rynku warzyw gruntowych i znaczenie eksportu

Obecny kryzys wśród producentów warzyw gruntowych zniechęca wielu rolników do dalszej produkcji, gdyż uprawa przestała być opłacalna. Eksport to kluczowy element dla polskiego rolnictwa – nawet 40 proc. produkcji rolnej wymaga zagranicznych odbiorców, aby sektor mógł funkcjonować stabilnie.

Siła grup producenckich a negocjacje cen

Marek Sawicki przypomina, że kiedy obejmował urząd ministra rolnictwa w 2007 roku, istniało około 350 grup producenckich, które w 2015 roku wzrosły do blisko 1700. Niestety, w czasie ośmiu lat rządów PiS blisko półtora tysiąca tych organizacji zostało zniszczonych, co osłabiło siłę przetargową rolników wobec przetwórców i sieci handlowych.

„Gdyby tysiąc producentów wspólnie negocjowało cenę papryki, a nie każdy z osobna - z pewnością warunki byłyby zupełnie inne” — Marek Sawicki, poseł PSL

Potrzeba systemowych rozwiązań i wzorów zagranicznych

Były minister krytycznie odniósł się do planów budowy dużego koncernu spożywczego, który miał poprawić pozycję rolników – zamiast wielkiego holdingu powstała jedynie niewielka Krajowa Grupa Spożywcza. Sawicki wskazuje, że konieczne jest realne włączenie rolników w struktury handlowe, np. przez sprzedaż akcji dużych sieci handlowych rolnikom, co mogłoby zwiększyć ich wpływ na rynek.

Jako wzór wskazał system spółdzielni rolniczych działających na zachodzie Europy, gdzie nawet 98,5 proc. produktów rolnych jest sprzedawana za pośrednictwem spółdzielni będących własnością rolników, np. w Holandii, Danii i Belgii. Przykładem jest także grupa mięsna Sokołów, będąca własnością duńskiej spółdzielni Danish Crown.

„To jedyna droga, by wieś rozwijała się i była miejscem, w którym naprawdę opłaca się żyć i pracować” — Marek Sawicki, były minister rolnictwa

Działania rządu i krytyka obecnej polityki

Minister rolnictwa Stefan Krajewski zaprosił rolników na spotkanie 16 października w Warszawie w celu wypracowania konkretnych rozwiązań. Rząd przygotowuje mechanizmy wsparcia m.in. poprzez preferencyjne kredyty z dopłatą z budżetu państwa dla rolników dotkniętych kryzysem i klęskami żywiołowymi.

Jednocześnie Sawicki krytykuje pomysł dopłat do tony zboża, ostrzegając, że może to doprowadzić do zaburzeń cenowych i upadku średnich podmiotów skupowych.

Znaczenie eksportu i otwieranie nowych rynków

Poseł PSL podkreśla konieczność współpracy wszystkich ogniw łańcucha dostaw – rolników, przetwórców i handlu, gdyż eksport stanowi ok. 40 proc. polskiej produkcji rolnej. Wskazuje na działania ministra Krajewskiego, m.in. plany powołania radcy ds. rolnych w Azji Południowo-Wschodniej, regionie o dużym potencjale zbytu nadwyżek zboża.

W kontekście umowy handlowej UE z krajami Mercosuru Sawicki zwraca uwagę na jej długie negocjacje i krytykuje hipokryzję Unii Europejskiej, która z jednej strony chroni klimat, a z drugiej pozwala na import produktów kosztem wycinki lasów deszczowych.

Stanowisko wobec protestów rolniczych

Były minister odniósł się także do listopadowej manifestacji rolników, organizowanej przez Solidarność RI, określając ją jako inicjatywę powiązaną z PiS, podkreślając brak skutecznej odbudowy struktur rolniczych w ostatnich latach, które zostały zniszczone przez rząd obecnej większości.

Źródło: farmer.pl