Regularne spadki meteorytów w Lubuskiem

W styczniu 2024 roku około godziny 1:30 nad Lubuskim zaobserwowano silny rozbłysk i głośny huk, co zgłosiła Międzynarodowa Organizacja Meteorów (IMO). Był to efekt uderzenia asteroidy 2024 BX1, o średnicy około metra, która weszła w ziemską atmosferę i rozpadła się nad regionem. Obiekt nie był jedyny – takie incydenty zdarzają się regularnie, a huk towarzyszący spadkom meteorytów jest często głośniejszy niż odgłos pioruna czy wystrzał armaty.Wielokrotnie zjawiska tego typu obserwowano w Lubuskiem i okolicznych regionach.

Znalezisko największego fragmentu – rzadki aubryt

Polak Kryspin Kmieciak odnalazł w pobliżu Ribbeck, na północny zachód od Berlina, największy fragment meteorytu z 21 stycznia 2024 roku, który waży około 100 kg. Okaz ten należy do rzadkiego typu meteorytów kamiennych zwanych aubrytami. Możliwe, że mniejsze fragmenty trafiły także do Lubuskiego, jednak ich odkrycie jest jeszcze przed nami.

Historia meteorytów w regionie

Najstarszy udokumentowany w Polsce spadek meteorytu miał miejsce w 1636 roku w rejonie Przewozu, na terenach Łużyc. Meteoryt zwany „Dubrow” miał formę misy i ważył nawet ponad 120 kg, choć jego los jest nieznany – prawdopodobnie rozpadł się lub został rozebrany przez miejscowych. Inne znane meteoryty z regionu to m.in. meteoryt Seeläsgen (Przełazy) znaleziony w 1847 roku i meteoryt Wilkanowo z 1841 roku, który ważył około 1 kg i rozpadł się w powietrzu na dwa fragmenty. Fragmenty meteorytów z Przełazów znajdują się dziś w różnych polskich i światowych muzeach.

Bezpieczeństwo i obserwacje

Jak wyjaśnia dr Marek Sendyk z Zielonej Góry, choć ryzyko uderzenia dużych ciał niebieskich w ziemię istnieje, naukowcy nieustannie monitorują ich trajektorie, badając tysiące obiektów z dokładnością na setki lat do przodu. Większość meteorytów spala się w atmosferze, jednak zdarzają się większe fragmenty, które docierają do powierzchni i mogą stanowić cenne okazy badawcze i kolekcjonerskie.

Związki z regionem i plany kulturalne

Zielona Góra ma historyczny związek z badaniami meteorytów – Wilhelm Foerster, który badał meteoryt Wilkanowo, pochodził z rodziny zaangażowanej w rozwój nauki i kultury tego miasta. W przeszłości planowano modernizację Wieży Braniborskiej, także w kontekście upamiętnienia historii meteorytów, jednak plany utworzenia tam Centrum Historii Miasta zostały przesunięte.

„To bardzo ważne, aby identyfikować i obliczać trajektorie tych ciał, bo choć większość się spala, to niektóre mogą zbliżyć się do Ziemi lub w nią uderzyć” — dr Marek Sendyk, Zielona Góra

Źródło: gazetalubuska.pl