Załamanie cen i nadprodukcja ziemniaków

Województwo łódzkie, odpowiadające za ponad milion ton ziemniaków rocznie, doświadcza poważnego kryzysu na rynku tych warzyw. Powód to wysokie plony i zwiększona powierzchnia upraw, które w skali kraju i Europy doprowadziły do nadprodukcji i spadku cen skupu do poziomu od 0,05 do 0,25 zł za kilogram, podczas gdy ceny detaliczne sięgają nawet 2 zł/kg. W powiecie sieradzkim, który dostarcza 40% produkcji regionu, sytuacja jest szczególnie tragiczna.

Apel Izby Rolniczej i oczekiwania producentów

Izba Rolnicza Województwa Łódzkiego zaapelowała do ministra rolnictwa Stefana Krajewskiego o pilną interwencję na rynku ziemniaków, postulując m.in. interwencyjny skup ziemniaków oraz dopłaty do ich przechowywania. Plantatorzy domagają się też większej przejrzystości łańcucha dostaw i monitorowania marż handlowych.

Stanowisko ministra rolnictwa

Minister Stefan Krajewski podkreślił, że obecna sytuacja jest trudna na wszystkich rynkach rolnych. Wyjaśnił, że z powodu ograniczeń budżetowych nie ma możliwości wprowadzenia dopłat, które pochłonęłyby dziesiątki miliardów złotych:

„Jeżeli do wszystkich chcielibyśmy dopłacać z budżetu państwa, to te wypłaty musiałyby wynieść nawet kilkadziesiąt miliardów złotych. Wiemy, na czym skupiamy się dzisiaj, największe pieniądze są wydatkowane na uzbrojenie polskiej armii i na zabezpieczenie Polski.” — Stefan Krajewski, minister rolnictwa

Za formę wsparcia wskazał możliwość uzyskania nisko oprocentowanych kredytów obrotowych dla rolników.

Analiza rynku i przyczyny spadku cen

Andrzej Przepióra z Wielkopolskiej Izby Rolniczej tłumaczy, że rosnąca powierzchnia upraw ziemniaków (z około 192 tys. ha do ponad 200 tys. ha) to efekt bardzo dobrych cen z poprzedniego roku, które zachęciły rolników do zwiększenia produkcji. Jednak nadmierna podaż w kraju i innych państwach UE spowodowała gwałtowne obniżenie cen.

Przepióra zaznacza, że na ceny detaliczne wpływa wiele innych kosztów, takich jak transport i pośrednictwo, przez co nawet znaczący spadek cen hurtowych nie obniża cen w sklepach proporcjonalnie.

Problemy z przechowywaniem i jakością

Ekspert rynku hurtowego z Bronisz Maciej Kmera potwierdza duże zapasy ziemniaków i niskie ceny hurtowe na poziomie 0,6–0,8 zł/kg, co jest o około 40% mniej niż rok temu. Rolnicy często nie mają dostatecznych przechowalni i nie kupują kwalifikowanych sadzeniaków, co obniża jakość plonów i zmusza do szybkiej sprzedaży niskiej jakości bulw.

Perspektywy i zmiany w strukturze upraw

Wielu rolników traktuje ziemniaki jako alternatywę wobec niskopłatnych zbóż. Specjalistyczne gospodarstwa, np. produkujące ziemniaki na frytki lub chipsy, radzą sobie lepiej dzięki powiązaniom z przetwórstwem i lepszym magazynom.

Według GUS w 2025 roku zbiory ziemniaków w Polsce mają osiągnąć około 6,8 mln ton, z powierzchnią upraw przekraczającą 200 tys. ha, co sygnalizuje utrzymanie wysokiej podaży w nadchodzącym sezonie.