Rosnące ceny mieszkań i spadająca liczba pozwoleń budowlanych

Ceny mieszkań w UE w latach 2010-2024 wzrosły średnio o 55,4%, a czynsze najmu o 26,7%. W Polsce wzrost cen sięgał 100 proc., a w krajach takich jak Węgry, Estonia czy Litwa był jeszcze wyższy. W I kwartale 2025 roku ceny mieszkań w Polsce rok do roku wzrosły o 13,2%, podczas gdy w całej UE o 5,7%. W tym samym czasie liczba wydawanych pozwoleń na budowę spadła o ponad 20% – co pogłębia deficyt mieszkań.

Kryzys mieszkaniowy jako wyzwanie społeczne

Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen określiła sytuację nie tylko jako kryzys mieszkaniowy, ale również kryzys społeczny. KE rozpoczęła konsultacje pierwszego w historii europejskiego planu na rzecz mieszkalnictwa przystępnego cenowo, który uwzględni:

• wsparcie dla budownictwa mieszkaniowego,
• przyspieszenie realizacji nowych domów i akademików,
• nowe regulacje dotyczące krótkoterminowego najmu.

Plan ma być gotowy jeszcze w tym roku i zostanie omówiony podczas pierwszego Szczytu Mieszkaniowego UE.

Specyfika sytuacji w Polsce

W Polsce brakuje od 0,5 do nawet 2 mln mieszkań, zwłaszcza w największych aglomeracjach i ich okolicach. Problem dotyczy także wysokich kosztów finansowania nieruchomości – stopy procentowe na poziomie 4,75% należą do najwyższych w UE, co podnosi koszty kredytów hipotecznych. Wysoka własnościowa struktura mieszkań (ponad 87% powierzchni to własność indywidualna lub spółdzielcza) kontrastuje z niewielkim udziałem mieszkań czynszowych (12,7%).

„Unia Europejska jest taką zieloną wyspą, gdzie każdy ze świata chciałby się dostać [...] Ceny mieszkań są nierealne, dlatego konieczne są regulacje, które pozwolą młodym ludziom zamieszkać po rozsądnych cenach” – Dariusz Joński, europoseł Koalicji Obywatelskiej.

Możliwe kierunki rozwiązań

W Polsce drożeje nie tylko zakup, lecz także czynsz najmu. Mieszkań czynszowych jest bardzo mało, a podaż lokali komunalnych i społecznych jest niska i malejąca. Zdaniem ekspertów, nawet obniżenie kosztów kredytów nie wystarczy, jeśli ceny mieszkań pozostaną wysokie. Rozwiązaniem może być rozwój rynku najmu, w tym mieszkań TBS i mechanizmów wspierających zarówno budownictwo, jak i najem.

Z badań Eurobarometru wynika, że brak przystępnych cenowo mieszkań jest największym problemem dla mieszkańców miast (51% respondentów uważa to za pilną kwestię). Propozycje naprawy sytuacji obejmują między innymi:

• modernizację istniejących zasobów mieszkaniowych,
• systemy zachęt do budowy niedrogich mieszkań,
• monitorowanie i regulowanie wysokości czynszów,
• programy wsparcia dla najemców.

KE i Parlament Europejski planują kompleksowe działania, aby przeciwdziałać kryzysowi, który dotyka znaczną część społeczeństwa w całej UE.

Źródło: Bankier.pl