Komisja Europejska zatwierdza umowę z Mercosur
W środę 3 września 2025 r. Komisja Europejska przyjęła tymczasową umowę handlową z blokiem państw Ameryki Południowej Mercosur. Porozumienie będzie obowiązywało do czasu ratyfikowania całości umowy przez parlamenty krajowe UE. KE przewiduje także mechanizm tzw. hamulca bezpieczeństwa, pozwalający na działania w przypadku nadmiernego napływu produktów z krajów Mercosur.
W przyszłym budżecie UE zarezerwowano 6,3 mld euro na fundusz kompensacyjny, który ma łagodzić negatywne skutki umowy dla rolników. Pomimo tego część środowisk rolniczych, także w Polsce, wyraża obawy dotyczące wpływu umowy na lokalną produkcję rolno-spożywczą.
Rolnicy chcą ochrony, nie rekompensat
Prezes Krajowej Rady Izb Rolniczych Wiktor Szmulewicz w wypowiedzi dla PAP wyraził stanowisko wielu polskich producentów rolnych. Podkreślił, że nie chce rekompensat kosztem osłabienia własnej produkcji. Według niego import tanich produktów z Mercosur, realizowany przy niższych kosztach energii i pracy, uderzy w jakość i konkurencyjność europejskiej żywności.
Tak naprawdę nie chciałbym rekompensat, bo one osłabiają naszą produkcję, wolałbym raczej ochronę produkcji rolnej — Wiktor Szmulewicz, prezes KRIR
Dodał, że Europa jest największym producentem żywności wysokiej jakości, która powinna stanowić wzór dla innych regionów świata. Napływ tańszej żywności z Ameryki Południowej może jednak doprowadzić do spadku udziału unijnej produkcji, a rolnicy będą korzystali głównie z funduszy odszkodowawczych.
Polska przeciwna negocjacjom w obszarze rolnictwa
Rząd Polski oficjalnie sprzeciwił się negocjacjom umowy w zakresie rolnictwa, zwracając uwagę na ryzyka dla rodzimego sektora rolnego i bezpieczeństwa żywnościowego. Minister rolnictwa Stefan Krajewski podkreśla, że polskie rolnictwo charakteryzuje się wysoką jakością i rozpoznawalną marką, którą należy chronić przed importem z Mercosur.
Bronimy polskiego rolnika, ale też bronimy bezpieczeństwa żywności dla konsumentów w całej Europie — Stefan Krajewski, minister rolnictwa
Perspektywy i ryzyka
Umowa handlowa może przynieść korzyści na poziomie całej Unii Europejskiej, w tym wzrost możliwości eksportowych i rozwój przemysłu poza sektorem rolnym. Jednakże rola funduszu kompensacyjnego i mechanizmy wsparcia będą kluczowe, by złagodzić skutki dla producentów rolnych.
Polskie środowisko rolnicze oczekuje przede wszystkim zabezpieczeń ochronnych, a nie jedynie rekompensat finansowych. W ocenie ekspertów bez odpowiednich zabezpieczeń może dojść do marginalizacji produkcji rolnej w UE, zwłaszcza w krajach o wyższych kosztach produkcji.