Kryzys cen w rolnictwie – przyczyny i skutki

Jesień 2025 przynosi poważne problemy dla polskich plantatorów. Ceny wielu podstawowych płodów rolnych spadają do poziomów uniemożliwiających pokrycie kosztów produkcji, co zmusza rolników do ograniczania areału upraw, a nawet ich całkowitej rezygnacji.

Kukurydza i zboża – ceny poniżej kosztów

Ceny kukurydzy na skupach spadły nawet poniżej 400 zł za tonę mokrej masy. Tymczasem wzrosły koszty paliwa, nawozów, nasion i suszenia, co sprawia, że uprawa kukurydzy jest nieopłacalna. Problemy potęgują szkody wyrządzone przez omacnicę prosowiankę, a także rosnąca groźba fuzariozy kolb, niosącej ryzyko obecności mykotoksyny DON, która jest szkodliwa dla ludzi i zwierząt. W 2024 roku normy dla ziarna konsumpcyjnego zostały zaostrzone do 1500 µg/kg DON, co komplikuje sprzedaż ziarna.

"Przy 400 zł za tonę nawet 10 ton ziarna nie wystarczy na pokrycie nakładów".

Inne zboża i rzepak na skraju rentowności

Ceny pszenicy konsumpcyjnej oscylują między 700 a 750 zł, natomiast pszenica paszowa, żyto, jęczmień i pszenżyto wyceniane są około 600 zł netto. Mimo to, część skupów nie prowadzi w ogóle obrotu tymi gatunkami, co utrudnia sprzedaż. Z kolei rzepak osiąga ceny poniżej 2000 zł za tonę, co oznacza, że nawet przy wysokiej efektywności gospodarstw dochody z tej uprawy są minimalne, a ryzyko strat wzrasta wraz z wpływem kapryśnej pogody.

Buraki cukrowe – spadek cen rzędu 30-40%

Ceny buraków cukrowych na 2025 rok spadły z około 46-47 euro do 28-33,5 euro za tonę, co oznacza utratę nawet 40% przychodów. Ten dramatyczny spadek cen w połączeniu z rosnącymi kosztami nawozów, paliwa i usług sprawia, że coraz częściej plantatorzy ograniczają areał upraw albo rezygnują z buraków jako opłacalnej produkcji.

Ziemniaki i warzywa gruntowe – ceny poniżej opłacalności

Ceny ziemniaków w sierpniu 2025 roku wynosiły zaledwie 0,60-0,90 zł/kg, o około 30% mniej niż rok wcześniej. Jesienią mogą spaść nawet poniżej 0,50 zł/kg, czyli poniżej granicy opłacalności, a w niektórych ofertach internetowych pojawiają się propozycje cen około 0,30 zł/kg. Sytuacja ta dotyczy także warzyw gruntowych, gdzie rynek przeżywa poważny kryzys.

Silne bariery eksportowe i globalne wyzwania

Porty i infrastruktura logistyczna działają z ograniczoną przepustowością, co hamuje eksport. Jednocześnie import rośnie w szybkim tempie. W tle działają groźne uwarunkowania polityczno-gospodarcze oraz niekorzystne umowy handlowe z m.in. Ukrainą i Mercosur. To powoduje, że rok 2025 staje się dla polskiego rolnictwa testem wytrzymałości.

Podsumowanie

Pomimo przyzwoitych plonów, opłacalność produkcji rolnej w Polsce jest poważnie zagrożona. Ceny zbóż, kukurydzy, buraków, rzepaku i ziemniaków znacząco spadły, a rosnące nakłady i koszty produkcji sprawiają, że wiele gospodarstw zmaga się z realnym kryzysem ekonomicznym. Przed nadchodzącym sezonem siewów nastroje wśród rolników są niezwykle ostrożne – wiele wskazuje na ograniczenia areałów i konieczność przemyślenia strategii upraw.

Źródło: farmer.pl