Znaczenie międzyplonów i terminy siewu

Uprawa międzyplonów zyskuje coraz większą popularność jako sposób na ochronę i poprawę właściwości gleby oraz możliwość uzyskania dodatkowych dopłat w ramach ekoschematu "rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi".

Zgodnie z wytycznymi ekoschematu, siew międzyplonów ozimych musi nastąpić między 1 lipca a 1 października. Międzyplony trzeba utrzymać na polu co najmniej do 15 lutego następnego roku, a mulczowanie jest dopuszczalne od 15 listopada. Termin ten ma kluczowe znaczenie dla efektywności międzyplonów, które powinny mieć czas na rozwój biomasy przed zimą i wznowić wegetację wiosną.

Problemy związane z późnym siewem

Przy późnym siewie, na przykład pod koniec września lub w październiku, okres jesiennej wegetacji jest bardzo krótki. Rośliny zaledwie wzejdą i rozwiną się w ograniczonym stopniu, co zmniejsza ich zdolność do ochrony gleby przed erozją i zatrzymywania składników pokarmowych.

Rośliny jare wysiewane późno często wymarzają w trakcie jesienno-zimowych spadków temperatur, dlatego dostarczają glebie jedynie niewielką ilość materii organicznej. Z kolei międzyplony ozime mają przewagę, ponieważ po okresie spoczynku zimowego mogą kontynuować wzrost, wprowadzając więcej materii organicznej.

Wybór gatunków przy późnym siewie jarym

Jeśli z powodu późnego zbioru kukurydzy lub soi nie można wcześniej wysiać międzyplonów, należy wybrać gatunki jare, które szybko rosną i są odporne na chłód. Do takich należą:

• gorczyca biała
• rzodkiew oleista
• facelia błękitna

Przy późnym siewie warto zastosować zwiększoną normę wysiewu, by zwiększyć szansę na odpowiednią ilość biomasy. Należy jednak pamiętać, że taka uprawa może nie spełniać w pełni oczekiwanych funkcji ochronnych i prośrodowiskowych.

Międzyplony ozime po późno zebranych przedplonach

Alternatywą są międzyplony ozime, które zwykle są mieszanką gatunków zbożowych oraz motylkowatych. Najczęściej stosowane gatunki to:

• żyto
• pszenżyto
• wyka ozima
• koniczyna inkarnatka
• życica trwała i wielokwiatowa
• rzepik ozimy

Warto, by mieszanka zawierała co najmniej dwa gatunki roślin, przy czym nie mogą to być dwa zboża, co zapewnia lepszą różnorodność i korzyści dla gleby oraz pasza o wyższej wartości.

Podsumowanie i zalecenia

Przy późnym terminie siewu międzyplonów, zwłaszcza po kukurydzy, wybór gatunków jest ograniczony:

• Jare gatunki szybko rosnące, odporne na chłody, jak gorczyca biała, rzodkiew oleista czy facelia błękitna;
• Ozime mieszanki z udziałem zbóż i motylkowatych, które pozwalają na rozwój po zimie i lepszą ochronę gleby;
• Zwiększenie normy wysiewu przy jarych mieszankach pomaga uzyskać większą biomasę w krótkim czasie;
• Przestrzeganie terminów siewu i utrzymania międzyplonów jest kluczowe dla spełnienia wymogów ekoschematu i uzyskania dopłat.