Henryk Ciosiński – twórca legendarnego tramwaju

Henryk Ciosiński był kierownikiem zespołu projektowego Konstalu, który w 1970 roku rozpoczął prace nad nowoczesnym tramwajem typu Konstal 105. Jego projekt wyraźnie odszedł od tradycyjnej stylistyki z lat 50. i 60., proponując bryłę opartą na prostych liniach oraz duże okna, co przyczyniło się do nazwy "akwarium" dla tego modelu.

Ciosiński był również pasjonatem i konserwatorem dawnej broni, współpracując z wieloma muzeami w Polsce. Za opiekę nad zabytkami otrzymał w 1997 roku Złotą Odznakę MKiS.

„Człowiek o niezwykłych horyzontach, wiedzy i zdolnościach, którego praca i pasja pozostaną z nami - w konstrukcjach, które zaprojektował, w zabytkach, które ocalił i w pamięci tych, którzy mieli szczęście go znać” — Kuba Ciosiński, wnuk projektanta

Konstrukcja i funkcjonalność tramwaju Konstal 105

Model Konstal 105 wyróżniał się przede wszystkim czterema parami szerokich drzwi, które umożliwiały szybkie i wygodne wsiadanie oraz wysiadanie, nawet w zatłoczonych godzinach szczytu. Pomimo braku rewolucyjnych rozwiązań technicznych (zastosowano m.in. sprawdzony napęd z wcześniejszych modeli), tramwaj był symbolem nowoczesności tamtych lat.

Najważniejsze cechy Konstala 105:

• Dwuwagonowa, przestronna konstrukcja
• Cztery pary szerokich drzwi skrzydłowych otwieranych do wewnątrz (oryginalnie)
• Duże okna poprawiające widoczność i doświetlenie wnętrza
• Nowoczesna bryła oparta na prostych, kanciastych liniach

Modernizacje i obecny stan tramwajów we Wrocławiu

Pierwszy egzemplarz Konstala 105 trafił do Wrocławia w 1975 roku. Tramwaje te były przez lata modernizowane — oryginalne obłe kształty zastąpiono bardziej miękkimi, zniesiono cztery pary drzwi na rzecz trzech par otwieranych na zewnątrz. W efekcie powstały modele oznaczane symbolem NWr.

Obecnie we Wrocławiu kursuje 80 zmodernizowanych składów Konstal 105. Dalszy rozwój konstrukcji tych tramwajów realizowały zakłady Protram, które stworzyły unowocześnione wersje pod nazwą Protram 204 WrAs.

Dziedzictwo Henryka Ciosińskiego

Henryk Ciosiński zmarł 20 września 2025 roku w wieku 92 lat. Jego praca jako konstruktora tramwaju 105N pozostaje trwałym elementem polskiego krajobrazu miejskiego, zwłaszcza w miastach takich jak Wrocław czy Szczecin. Tramwaj 105N wyprodukowany w latach 1973–2001 w ponad 3500 egzemplarzach, stał się najpopularniejszym i najdłużej produkowanym modelem tramwaju w Polsce.

Uroczystości pogrzebowe odbyły się 26 września 2025 roku w Chorzowie.

Źródło: wroclaw.pl