Cel i budżet programu
Program Fundusze Europejskie dla Rybactwa, zatwierdzony przez Komisję Europejską 9 grudnia 2022 r., dysponuje łącznym budżetem ok. 732 mln euro (ponad 3,1 mld zł). Środki pochodzą w 70% z Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury (EFMRA), a pozostałe 30% z budżetu państwa. Zarządzanie realizacją programu spoczywa na ministrze właściwym ds. rybołówstwa, wspieranym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz Krajową Administrację Skarbową.
Cztery priorytety rozwoju
Program realizuje wszystkie cztery priorytety EFMRA, wspierając przede wszystkim:
- Zrównoważone rybołówstwo – modernizacja statków, innowacyjne metody połowu, wymiana silników na mniej emisyjne, budowa przepławek dla ekologicznej ciągłości rzek.
- Akwakultura i przetwórstwo – modernizacja sprzętu gospodarstw, technologie oszczędzające wodę oraz maszyny do pakowania produktów rybackich.
- Rozwój społeczności rybackich – infrastruktura turystyczno-rekreacyjna, izby pamięci i promocja dziedzictwa kulturowego związanego z rybactwem.
- Międzynarodowe zarządzanie oceanami – zakup i modernizacja narzędzi badawczych oceanu oraz monitoringu środowiska morskiego.
Strategiczna operacja: gromadzenie danych rybackich
Kluczowym projektem jest gromadzenie danych biologicznych, ekonomicznych i środowiskowych dotyczących Bałtyku, realizowane przez Morski Instytut Rybacki – Państwowy Instytut Badawczy w Gdyni. Na ten cel przeznaczono 30 mln euro, w tym 21 mln z funduszy unijnych oraz 9 mln zł z budżetu państwa.
Dane pozyskiwane są między innymi podczas specjalnych rejsów statku badawczego r/v BALTICA, który od 1992 roku realizuje badania na Bałtyku w ramach międzynarodowej sieci koordynowanej przez Międzynarodową Radę Badań Morza. Statek ten w ciągu ponad 30 lat wykonał ponad 520 rejsów i spędził blisko 4,8 tys. dni na morzu, dostarczając cennych danych badawczych.
„Dane pozyskiwane podczas rejsów r/v BALTICA są niezbędne do skutecznego zarządzania zasobami ryb i ochrony ekosystemu Bałtyku” — Morski Instytut Rybacki
Znaczenie i perspektywy
Realizacja programu ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia zrównoważonego rozwoju rybołówstwa i akwakultury w Polsce oraz ochrony środowiska morskiego. Wsparcie społeczności rybackich i promocja dziedzictwa kulturowego wzmacniają pozycję sektora. Ponadto unijne dotacje umożliwiają modernizację infrastruktury i technologii, co sprzyja konkurencyjności polskiego rybołówstwa na rynku europejskim.