Problem groszowych emerytur

Emerytury groszowe to świadczenia z ZUS dla osób, które zapłaciły minimalne składki, często przez bardzo krótki okres, np. tylko kilka miesięcy. Ich wysokość to często kilka złotych lub nawet grosze, co nie wystarcza na utrzymanie, a jednocześnie generuje koszty większe niż sama wypłacana kwota.

W konsekwencji ZUS dopłaca do wypłat, a emeryci z tak niskimi świadczeniami są szczególnie narażeni na ubóstwo, jeśli nie mają innych źródeł dochodu.

Jak ZUS wylicza emerytury groszowe?

Wysokość emerytury ustalana jest na podstawie zgromadzonych na indywidualnym koncie i subkoncie emerytalnym środków, dzielonych przez przewidywaną liczbę miesięcy dalszego życia, którą co roku publikuje GUS.

Minimalna gwarantowana emerytura przysługuje tylko osobom, które spełniają wymogi stażu pracy (co najmniej 20 lat kobietom i 25 lat mężczyznom). Brak wymaganego stażu oznacza wypłatę kwoty wyliczonej, nawet jeśli wynosi ona zaledwie kilka złotych lub groszy.

Planowane zmiany – jak rząd chce zlikwidować emerytury groszowe?

• Wprowadzenie wypłaty emerytur groszowych nie co miesiąc, lecz kwartalnie – to rozwiązanie zmniejszy koszty obsługi świadczeń i jest najbardziej prawdopodobne według zapowiedzi rządowych.
• Alternatywnie rozważane jest wypłacanie dożywotnio minimalnej emerytury wszystkim, którzy kiedykolwiek odprowadzali składki, niezależnie od stażu pracy. Jednak to rozwiązanie byłoby znacznie kosztowniejsze dla budżetu.
• Kolejna możliwość to jednorazowa wypłata zgromadzonych środków na koncie ZUS po osiągnięciu wieku emerytalnego, zamiast comiesięcznych wypłat drobnych kwot.
• ZUS rozważa też automatyczne przeksięgowanie niewielkich środków na inne cele, np. opiekę długoterminową, bądź zwrot niewypłaconych części składek spadkobiercom.

Korzyści i wyzwania

Zmiany te mają na celu ograniczenie kosztów wypłat emerytur groszowych, które dla ZUS są nieopłacalne, a także ułatwienie sytuacji samych emerytów, eliminując uciążliwe comiesięczne przelewy po kilka złotych.

Prezes ZUS podkreśla, że wypłaty groszowych emerytur podważają zaufanie do systemu ubezpieczeń społecznych, który opiera się na solidarności międzypokoleniowej.

„Sytuacje wypłacania świadczeń po 2 grosze godzą w wiarygodność instytucji i są dla opinii publicznej niezrozumiałe” — prezes ZUS

Jednak przed wprowadzeniem zmian konieczne są analizy, które potwierdzą, czy proponowane rozwiązania są faktycznie korzystne dla wszystkich stron.

Podsumowanie

Emerytury groszowe stają się problemem, który rząd i ZUS chcą rozwiązać poprzez zmianę zasad wypłaty niskich świadczeń. Dominującym pomysłem jest wypłata tych środków jednorazowo lub kwartalnie, aby ograniczyć nieopłacalne koszty przy bardzo niskich kwotach miesięcznych.

Zmiany wymagają nowelizacji ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i zostaną wprowadzone po odpowiednich analizach prawnych i ekonomicznych.

Źródło: Forsal.pl