Chiny kontrolują rynek pierwiastków ziem rzadkich

Pierwiastki ziem rzadkich to minerały kluczowe w produkcji m.in. samochodów elektrycznych, półprzewodników i sprzętu wojskowego. Według US Geological Survey, w 2024 roku Chiny odpowiadały za ponad 69% światowego wydobycia oraz niemal połowę rezerw tych surowców. W 2024 roku prawie połowa importu pierwiastków ziem rzadkich do Unii Europejskiej pochodziła właśnie z Chin, a na kolejnych miejscach znalazły się Rosja i Malezja.

Pekin wykorzystuje dominującą pozycję

Chiński rząd od końca 2024 roku zaostrzył kontrolę eksportu pierwiastków ziem rzadkich. Eksporterzy muszą wykazać, że materiały nie zostaną wykorzystane w celach wojskowych, a państwowe władze wydają licencje eksportowe. Te regulacje stały się narzędziem nacisku na partnerów handlowych, między innymi w negocjacjach z USA i Unią Europejską.

Problemy z dostępem do surowców

Organizacja ECCC i inne źródła donoszą, że uzyskanie licencji eksportowych jest coraz trudniejsze, a nawet po jej otrzymaniu nie ma gwarancji ciągłości dostaw. W efekcie co najmniej jedna firma musiała zrezygnować z kontraktów o wartości milionów euro. Niemiecki Volkswagen oficjalnie podaje, że na razie nie doświadcza braków, ale branża i tak sygnalizuje rosnącą niepewność. Europejskie i amerykańskie przedsiębiorstwa ostrzegają, że w trzecim kwartale 2025 mogą pojawić się niedobory pierwiastków ziem rzadkich, co grozi zakłóceniem produkcji.

Słabnące zaufanie do Chin

Według CNBC, od czasu pandemii COVID-19, podczas której restrykcje zakłóciły łańcuchy dostaw, zaufanie zagranicznych firm do Chin znacząco spadło. Badanie Amerykańskiej Izby Handlowej w Szanghaju wskazuje, że prawie połowa firm planujących inwestycje przekierowała je do Azji Południowo-Wschodniej, rezygnując z dotychczasowych inwestycji na terenie Chin.

Perspektywy na przyszłość

Pomimo zwiastowanych przez chińskie ministerstwo handlu stopniowych zatwierdzeń wniosków o eksport, procedury pozostają skomplikowane, a rynek globalny wciąż odczuwa efekty ograniczeń. Koszty budowy nowych łańcuchów dostaw i inwestycji poza Chinami są wysokie, a szybkość dywersyfikacji jest ograniczona przez bariery środowiskowe i technologiczne. W efekcie światowa gospodarka pozostaje silnie uzależniona od chińskiej dominacji w sektorze metali ziem rzadkich.

„Już zatwierdziliśmy pewną liczbę wniosków zgodnych z regulacjami” – powiedział He Yadong, rzecznik chińskiego Ministerstwa Handlu.

Źródło: Forsal.pl