Chińczycy stawiają na węgiel z rozmachem
Chiny budują ponad 450 kopalń węgla, odpowiadając za aż 60% nowych projektów węglowych na świecie. Planowane wydobycie mogłoby sięgnąć 1,35 mld ton rocznie, co przewyższyłoby nawet Australię i Indonezję. Powód? Węgiel ma nie tylko zasilić produkcję prądu, ale także wesprzeć przemysł chemiczny – Chiny chcą tworzyć z węgla substytuty ropy i gazu, aby ograniczyć zależność od importu kluczowych surowców energetycznych. To strategiczny ruch Pekinu, by wzmacniać własne bezpieczeństwo energetyczne i mieć większą niezależność polityczno-gospodarczą.
Ryzyko nadprodukcji i rozbieżności w podejściu
Taka skala rozbudowy górnictwa może doprowadzić do nadpodaży węgla i spadku cen, co uderza w rentowność kopalń na całym świecie, także w Polsce. Chiny mają jednak długofalową strategię: planują utrzymanie rezerw mocy wydobywczej do 2030 r., co może powodować krótkoterminowe przyhamowania produkcji dla stabilizacji rynku, jednocześnie kontynuując inwestycje.
Perspektywy polskiego górnictwa
W Polsce sytuacja jest polaryzująca. Z jednej strony węgiel nadal jeszcze dominuje, jednak jego wydobycie spada – w 2023 r. zmniejszono produkcję o prawie 9%. W I kwartale 2025 r. polskie kopalnie zanotowały rekordowe straty sięgające 1,655 mld zł. Eksperci wskazują, że dla poprawy rentowności konieczne będzie zamknięcie kilku kopalń rocznie i restrukturyzacja sektora.
Z drugiej strony, Polsce nie brakuje zasobów – geologiczne zasoby węgla to aż 56 mld ton, a potencjalne lokalizacje nowych kopalń szacuje się na kilka lub nawet kilkanaście. Niektórzy eksperci postulują budowę nawet 4–6 nowych kopalń, zwłaszcza koksujących, aby zabezpieczyć dostawy dla przemysłu stalowego i energetycznego. To stawia pod znakiem zapytania tempo transformacji energetycznej kraju, w której planowany jest całkowity odejście od węgla do 2035 lub 2040 roku.
Strategiczne wyzwania dla Polski
Obserwując chińskie działania, Polska stoi przed wyzwaniem pogodzenia ambitious reform klimatycznych z potrzebą zachowania bezpieczeństwa energetycznego. Rodzi się pytanie, czy kraj nie powinien rozważyć utrzymania własnych rezerw węglowych na czas niepewności globalnej polityki surowcowej, tak jak to robi Pekin.
Warto zauważyć, że w Polsce trwają prace nad powołaniem komisji węglowej, która miałaby planować sprawiedliwą transformację dla regionów górniczych, co pokazuje, że kwestia węgla pozostaje żywa i kluczowa dla sektora i społeczeństwa.