Stanowisko MRiRW wobec anonimowych donosów

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w piśmie z 19 września 2025 r. wyjaśnia zasady postępowania w związku z anonimowymi doniesieniami na rolników oraz przypomina przepisy karne dotyczące fałszywych oskarżeń. Zgodnie z art. 234 Kodeksu karnego, fałszywe pomówienie przed organem ścigania może być karane pozbawieniem wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Natomiast art. 238 k.k. przewiduje kary za zgłoszenie niepopełnionego przestępstwa, od grzywny po 2 lata więzienia.

„Istotą tych przepisów jest zgłoszenie nieprawdziwego zarzutu przed właściwym organem ścigania lub orzekania. Przepisy nie obejmują jednak fałszywych zgłoszeń kierowanych do instytucji rolniczych, które nie są organami ścigania” — MRiRW

Kontrole i analiza zgłoszeń

MRiRW podkreśla, że instytucje takie jak ARiMR, KOWR, PIORiN czy Inspekcja Weterynaryjna nie muszą wszczynać kontroli tylko na podstawie anonimowego donosu. Decyzja o kontroli jest poprzedzona analizą ryzyka i wyników wcześniejszych kontroli celem minimalizacji zbędnych działań i ochrony interesu publicznego.

PIORiN, na przykład, nie kieruje inspektorów wyłącznie na podstawie anonimowych zgłoszeń; kontrola jest inicjowana przy podejrzeniu naruszeń, takich jak nielegalne środki ochrony roślin czy zgłoszenia masowego upadku pszczół.

ARiMR weryfikuje wszystkie zgłoszenia – także anonimowe – zanim podejmie decyzję o kontroli w terenie. To pozwala ograniczyć liczbę bezpodstawnych wizyt kontrolnych.

Statystyki raportowane w 2024 i 2025 r.

• W 2024 roku do ARiMR wpłynęło 998 doniesień o nieprawidłowościach, z czego około 28% było anonimowych – liczba ta ma tendencję spadkową.
• Odsetek potwierdzonych nieprawidłowości z anonimizowanych zgłoszeń osiągnął około 20%.
• W województwie podlaskim w 2024 r. zarejestrowano 77 doniesień, w tym 17 anonimowych, z czego 5 zakończyło się potwierdzeniem nieprawidłowości.
• Od stycznia do sierpnia 2025 roku było 44 zgłoszenia, 6 anonimowych, a tylko w 2 przypadkach przeprowadzono kontrolę na miejscu.

MRiRW podkreśla, że liczba anonimizowanych doniesień i wynikających z nich kontroli jest stosunkowo niska i nie wpływa destabilizująco na funkcjonowanie gospodarstw.

Wsparcie i dalsze działania

Ministerstwo proponuje, aby rolnicy mogli korzystać z nieodpłatnej pomocy prawnej w przypadku fałszywych oskarżeń, obejmującej ochronę karną i cywilną (np. dochodzenie odszkodowań).

Szczegóły dotyczące wsparcia dostępne są na rządowej stronie o nieodpłatnej pomocy prawnej.

MRiRW zwróciło się do Krajowej Rady Izb Rolniczych o szczegółowe dane dotyczące uciążliwości związanych z kontrolami, by rozwijać rozwiązania systemowe i zmniejszać obciążenia rolników.

Źródło: farmer.pl