Co to jest ABB i jak działa?

Accelerated Book Building (ABB), czyli przyspieszona budowa księgi popytu, to mechanizm sprzedaży dużych pakietów akcji spółek publicznych pozwalający na szybką i efektywną transakcję, skierowaną niemal wyłącznie do inwestorów instytucjonalnych. Umożliwia sprzedającym szybkie realizowanie zysków lub reorganizację struktury właścicielskiej, natomiast kupującym dużych akcjonariuszy oferuje szansę nabycia pakietu często z niewielkim dyskontem wobec ceny rynkowej.

Wzrost transakcji ABB na GPW w latach 2023-2025

Od 2023 roku do połowy 2025 r. na głównym rynku GPW przeprowadzono 34 transakcje ABB o łącznej wartości ponad 16 mld zł, przewyższającej sumę środków pozyskanych z ofert IPO i SPO. W 2025 roku rozgrzana hossa na GPW przyciągała uwagę międzynarodowych mediów, a indeks WIG w II kwartale pierwszy raz w historii przekroczył 100 000 punktów, dając inwestorom ponad 120% zysku od dna bessy.

Największe transakcje i sektorowe przykłady

Najwięcej akcji w ramach ABB sprzedali akcjonariusze Allegro – wartość transakcji od 2023 r. to blisko 8 mld zł. Na kolejnych miejscach znalazły się transakcje na akcjach Benefit Systems (2,7 mld zł), Banku Santander (2,46 mld zł) oraz XTB (ponad 1,5 mld zł), gdzie ABB umożliwiało głównym akcjonariuszom stopniową redukcję zaangażowania.

Dyskonto i ryzyko dla inwestorów

Badania audytorów Baker Tilly pokazują, że mediana dyskonta w transakcjach ABB na GPW w latach 2009–2022 wynosiła 6,5%, a średnie 8,1%. Dyskonto zależy od wielkości pakietu, popytu oraz aktualnej sytuacji na rynku i kondycji spółki. Wiąże się też z kosztami szybkości transakcji, która jest zamykana zazwyczaj w 24-48 godzin. Dla inwestorów indywidualnych ABB może generować niepewność, ale też stanowić okazję do zakupu akcji po cenie często korzystniejszej od rynkowej.

Znaczenie ABB w Polsce i na świecie

ABB to uznane narzędzie globalnych banków inwestycyjnych, wykorzystywane także przez duże instytucje państwowe, przykładem są transakcje Deutsche Telekom i Vodafone w 2024 roku. Mechanizm ten pozwala na płynne, szybkie wyjście z inwestycji lub pozyskanie kapitału bez długotrwałych ofert publicznych. Na GPW ABB bywa stosowane zarówno do sprzedaży akcji jak i emisji nowych, co wpływa na płynność dużych pakietów.

Perspektywy i sygnały rynkowe

Wzrost liczby i wartości transakcji ABB w okresie najlepszych wycen wskazuje na rosnące wykorzystanie tego mechanizmu. Choć może to sygnalizować zbliżanie się do szczytu hossy, rynek nie wykazuje obecnie wzmożonej aktywności IPO, co jest jednym ze wskaźników kondycji rynku kapitałowego. Warto też zauważyć, że nie wszystkie transakcje ABB kończą się sukcesem, jak na przykład nieudana sprzedaż pakietu akcji Boryszewa.

ABB jest standardowym narzędziem dla dużych graczy, którzy chcą szybko i z minimalnym wpływem na rynek zrealizować zyski lub uwolnić kapitał na nowe inwestycje — raport DM Navigator

Źródło: bankier.pl