Sporo nieporozumień wokół górniczych pensji

Od lat wraca temat zarobków w górnictwie węglowym, wywołujący wiele emocji i nie do końca rzetelnych ocen. Warto zwrócić uwagę, że często porównuje się do siebie dane z różnych źródeł i o różnym charakterze, co prowadzi do mylnych wniosków. Górnicy mówią o kwotach netto, a oficjalne statystyki podają średnie miesięczne wynagrodzenie brutto, wyliczone na podstawie 14 składników płacowych (12 pensji miesięcznych plus nagroda barbórkowa i czternastka) oraz dodatkowych jednorazowych wypłat rozłożonych na 12 miesięcy.

System wynagradzania – historia i specyfika

Ten model wynagradzania obowiązuje od wielu lat i był formalnie usankcjonowany już na początku lat 90. w ponadzakładowym układzie zbiorowym pracy, podpisanym m.in. przez ówczesną minister przemysłu i organizacje związkowe. Z biegiem lat zmieniały się szczegóły, m.in. zniknęła trzynastka, ale zasady wypłat „na 14 pensji” pozostają. Takie rozwiązania miały zachęcić do pracy w trudnych warunkach pod ziemią.

Warunki pracy a wysokość zarobków

Znaczna część społeczeństwa nie zna realiów pracy górników i jej trudności. Praca pod ziemią wymaga dużego wysiłku fizycznego, odbywa się w specyficznych i często niekomfortowych warunkach. Przykład wizyty pracowników administracji Sejmu w kopalni pokazuje, jak zaskakujące i trudne potrafią być warunki pod ziemią, co tłumaczy, dlaczego górnicze pensje należą do najwyższych w kraju.

Aktualne dane dotyczące wynagrodzeń i zmiany w systemie płac

Średnia płaca brutto w sektorze wydobywczym w pierwszym kwartale 2025 roku wyniosła około 12,3 tys. zł i znacząco przekracza średnią krajową oraz przemysłową. Jednak luka płacowa do innych sektorów powoli się zmniejsza. W związku z nowelizacjami prawa i wymogami dotyczącymi minimalnego wynagrodzenia, węglowe spółki państwowe takie jak Polska Grupa Górnicza, Południowy Koncern Węglowy czy Węglokoks Kraj pracują nad nowym systemem wynagrodzeń, który m.in. zapewni, że podstawowa płaca zasadnicza nie będzie niższa niż minimalne wynagrodzenie (4 666 zł w 2025 roku).

Wsparcie dla górników i przyszłość sektora

W nowym projekcie ustawy górniczej zaplanowano znaczne środki na odprawy dla zwalnianych pracowników (do 170 tys. zł, zwolnione z podatku dochodowego) oraz na urlopy górnicze – świadczenia socjalne ułatwiające przejście do emerytury. To sygnał, że branża przygotowuje się do restrukturyzacji i wygaszania kopalń, jednocześnie dbając o pracowników.

„Dopóki na pracę górników jest zapotrzebowanie, to nie dziwmy się wysokości ich zarobków” — były pracownik i ekspert branży górniczej

Źródło: nettg.pl