Technologia uprawy rzepaku z roślinami towarzyszącymi

Metoda polega na jednoczesnym wysiewie rzepaku ozimego wraz z roślinami z innej rodziny botanicznej, najczęściej roślinami motylkowatymi (bobowatymi). Rośliny te rozwijają się równolegle przez część lub cały okres wegetacyjny rzepaku, konkurując z chwastami i wiążąc azot z powietrza.

Dobór roślin towarzyszących

Najczęściej stosuje się mieszanki 2-3 gatunków bobowatych, takich jak bobik, koniczyna biała, groch, kozieradka czy soczewica. Używa się także roślin z innych rodzin, np. gryki. Na rynku dostępne są gotowe mieszanki roślin towarzyszących dostosowane do uprawy rzepaku.

Technika siewu

• Siew rzepaku odbywa się w większej rozstawie rzędów (od 25 cm), a rośliny towarzyszące wysiewa się w międzyrzędziach.
• Normy wysiewu roślin towarzyszących są obniżone – około 20% normy dla siewu czystego (np. bobik 50-80 kg/ha).
• Termin siewu rzepaku warto przyspieszyć o około 7 dni względem standardowego terminu dla danego regionu.
• Najczęściej stosuje się siewniki dwukomorowe umożliwiające jednoczesny siew obu składników mieszanki lub wykonuje się siew w dwóch przejazdach.
• W mieszankach przeważają rośliny jare (wielu z nich wymarza zimą) lub ozime (np. koniczyna biała), które pozostają do zbioru i mogą pełnić funkcję międzyplonu.

Zalety i wady uprawy rzepaku z roślinami towarzyszącymi

Zalety:

• Poprawa żyzności gleby dzięki wiązaniu azotu atmosferycznego (20–40 kg N/ha).
• Poprawa struktury i użyźnienia gleby po zbiorze.
• Ograniczenie zachwaszczenia i presji szkodników na plantacji rzepaku.
• Możliwość wykorzystania wsiewki jako międzyplonu po zbiorze rzepaku, co dodatkowo chroni glebę przed erozją.

Wady i wyzwania:

• Ryzyko konkurencji o składniki pokarmowe i wodę między rzepakiem a roślinami towarzyszącymi.
• Konieczność precyzyjnego dobrania gatunków i norm wysiewu.
• W przypadku łagodnych zim rośliny towarzyszące mogą wymagać regulacji herbicydowej, np. chlopyralidem, by zapobiec nadmiernemu wzrostowi roślin niewymarzających.
• Problem doboru herbicydów – część preparatów stosowanych w ochronie rzepaku jest bezpieczna dla roślin towarzyszących, ale wymaga to dużej ostrożności i wiedzy.

Praktyka ochrony roślin w uprawie z wsiewkami

Na polu w Chlewiskach zastosowano miesiąc po siewie 300 g metazachloru i 300 g dimetnamidu-P, które skutecznie ograniczyły chwasty dwuliścienne, nie szkodząc roślinom towarzyszącym. Kozierekada, choć lekko przypalona, szybko się zregenerowała. W przypadku zim bez przymrozków, gdy rośliny towarzyszące się nie wymarzają, można przeprowadzić standardową korektę herbicydową lub pozwolić im dalej rosnąć.

Rzepak jesienią ma mniej uszkodzeń przez szkodniki, wiosną jest lepiej odżywiony azotem, a po zbiorze wsiewka pełni funkcje międzyplonu. — Soufflet Seeds

Źródło: farmer.pl