Domniemanie niewinności w postępowaniu podatkowym

Prezydent Karol Nawrocki zatwierdził nowelizację Ordynacji podatkowej, która reguluje kwestię rozstrzygania wątpliwości dotyczących stanu faktycznego w postępowaniu podatkowym. Zgodnie z nowymi przepisami, niedające się usunąć wątpliwości będą rozstrzygane na korzyść podatnika. Oznacza to, że urząd skarbowy będzie musiał udowodnić winę podatnika, a nie odwrotnie.

Nowe zasady i wyjątki

Wprowadzenie zasady domniemania niewinności w postępowaniu podatkowym jest częścią rządowego pakietu deregulacyjnego. Przepisy dotyczą postępowań wszczynanych z urzędu, gdzie organy podatkowe nie mają pewności co do rzeczywistych okoliczności zdarzenia.

Ustawa przewiduje trzy wyjątki, w których zasada ta nie będzie stosowana:

• gdy w postępowaniu biorą udział strony o spornych interesach lub gdy wynik postępowania wpływa bezpośrednio na interesy innych osób,
• gdy przepisy prawa wymagają od strony wykazania określonych faktów,
• gdy istotny jest ważny interes publiczny, w tym istotny interes państwa.

Context i konsekwencje dla podatników

Nowelizacja wzmacnia ochronę podatników przed nieuzasadnionym obciążeniem w sytuacjach wątpliwych. Dotychczas praktyka nakładała na podatnika obowiązek wykazania swojej niewinności lub prawidłowości rozliczeń, co często prowadziło do sporów i potencjalnych nadużyć ze strony organów podatkowych. Teraz to urząd musi przedstawić jasne i przekonujące dowody.

Stan legislacji i dalsze kroki

Senat przyjął ustawę bez poprawek, a podpis prezydenta z dnia 16 października 2025 roku kończy proces legislacyjny tej zmiany. Wejście w życie ustawy nastąpi zgodnie z harmonogramem ustalonym przez ustawodawcę.

"Niedające się usunąć wątpliwości dotyczące stanu faktycznego mają być rozstrzygane na korzyść podatnika." — Komunikat Kancelarii Prezydenta RP