Decyzja prezydenta Karola Nawrockiego o nowelizacji ustawy
W poniedziałek prezydent Karol Nawrocki poinformował, że nie podpisał nowelizacji ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Podstawowym powodem było jego stanowisko, że świadczenie 800 plus powinny otrzymywać wyłącznie osoby z Ukrainy pracujące legalnie w Polsce. Dodatkowo zaproponował, aby dostęp do opieki zdrowotnej był powiązany z odprowadzaniem składki zdrowotnej przez cudzoziemców. W swoim przekazie poruszył również kwestie symboli, proponując zrównanie symbolu banderowskiego z symbolami totalitarnymi, takimi jak niemiecki nazizm czy sowiecki komunizm.
Niejednoznaczna postawa wobec Ukrainy
Ekspert prof. Baluk ocenia postawę prezydenta Nawrockiego jako niejednoznaczną. Podkreślił, że choć prezydent złożył Ukrainie gratulacje z okazji Dnia Niepodległości, to już następnego dnia zawetował ustawę ułatwiającą pomoc ukraińskim uchodźcom. Zwrócił uwagę na brak jednoznacznego wsparcia w kontekście integracji Ukrainy z Unią Europejską i NATO.
„Postawa prezydenta w sprawie Ukrainy jest niejednoznaczna” — prof. Baluk, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej
Wsparcie Ukrainy a polityka zagraniczna Polski
Prof. Baluk wskazał, że prezydent z jednej strony deklaruje wsparcie Ukrainie, z drugiej jednak nie opowiada się za jej członkostwem w UE i NATO. Taka postawa zmierza do spychania Ukrainy do strefy buforowej, co w praktyce oznacza stopniowe oddanie jej pod wpływ Rosji. Ekspert zaznaczył, że brak strategicznej analizy geopolitycznej w tej kwestii jest bardzo niepokojący.
Aspekty ekonomiczne i społeczne pomocy
Ekspert wyraził zaniepokojenie, że polityków w Polsce, zarówno z obozu rządowego, jak i opozycji, cechuje przyjmowanie rosyjskiej narracji antyukraińskiej, m.in. twierdzeń o rzekomym żerowaniu Ukraińców na polskiej pomocy. Według danych w 2024 roku Ukraińcy otrzymali ok. 3 mld zł w ramach świadczenia 800 plus, a około 70% z nich pracuje, generując wartość gospodarczą na poziomie 2,7% PKB, czyli około 15 mld zł.
Choć zdarzają się przypadki nadużyć w społeczności ukraińskiej, powielanie antyukraińskiej narracji w polityce to zdaniem eksperta tani populizm, który służy rosyjskiej propagandzie. Prezydent Nawrocki według prof. Baluka został zakładnikiem tej wewnętrznej dyskusji.
Polityka historyczna i znaczenie pamięci
Istotnym elementem sporu jest kwestia interpretacji symboli i historii, w tym szerzenie symboli i ideologii OUN-UPA. Ekspert zastanawia się, czy prezydent jest przede wszystkim szefem IPN-u, czy prezydentem państwa, wskazując, że choć gloryfikacja niepożądanych formacji nie powinna być tolerowana, nie powinna stać się kamieniem węgielnym polityki wobec Ukrainy w czasie trwającej wojny defensywnej Ukrainy.
Różne spojrzenia na zbrodnię wołyńską wymagają oddzielania pamięci o ofiarach od politycznego kapitalu. Prof. Baluk podkreślił, że w interesie Polski jest pojednanie polsko-ukraińskie promowane wcześniej przez takie postacie jak Jerzy Giedrojć, Jan Paweł II czy Lech Kaczyński.
Reakcje i dalsze działania rządu
Po zawetowaniu ustawy przez prezydenta, rzecznik rządu Adam Szłapka zapowiedział, że przed kolejnym posiedzeniem Sejmu, 8 września, Rada Ministrów przygotuje nowe rozwiązania dotyczące pomocy obywatelom Ukrainy. Prace dotyczą także powiązania wypłaty świadczeń społecznych z faktem zatrudnienia w Polsce dla wszystkich obcokrajowców.
Źródło: forsal.pl