Nowe obowiązki raportowe dla NBP

Ministerstwo Finansów proponuje zmiany w ustawie o Narodowym Banku Polskim, które zakładają, że od 2025 roku NBP będzie co miesiąc przekazywać MF aktualne, zatwierdzone przez Radę Polityki Pieniężnej informacje dotyczące prognozowanego rocznego wyniku finansowego. Od 2026 roku planowane jest także regularne przekazywanie planów finansowych banku z trzyletnią prognozą na lata 2027–2029.

Negatywna opinia NBP

NBP sprzeciwia się tym propozycjom, wskazując, że dotychczasowa praktyka współpracy z MF jest wystarczająca i nie wymaga zmian. W opinii banku, przewidywanie wyniku finansowego obarczone jest istotną niepewnością ze względu na probabilistyczne czynniki wpływające na ostateczny wynik. Dlatego NBP rekomenduje, aby MF przyjmowało ostrożne założenie braku wpłaty z zysku banku centralnego podczas planowania budżetu.

„Proponowane zmiany mogą być postrzegane jako narzędzie nadzoru rządu nad bankiem centralnym, co jest niezgodne z konstytucyjnymi i unijnymi standardami niezależności banku centralnego.” — Narodowy Bank Polski

Obawy dotyczące niezależności i zakresu informacji

NBP podkreśla, że wymóg comiesięcznego raportowania mógłby ograniczać autonomię informacyjną banku, narzucając zewnętrzne ramy czasowe i zakres ujawnianych danych. Może to też wymusić wcześniejsze ujawnianie strategii inwestycyjnych, co negatywnie wpłynęłoby na skuteczność realizacji zadań banku.

Krytyka nadmiernych oczekiwań MF

Projekt ustawy, zdaniem NBP, stawia nadmiarowe wymagania dotyczące przekazywania informacji o wszystkich pozycjach planu finansowego. Według banku, istotna z punktu widzenia MF jest wyłącznie informacja o ewentualnej wpłacie z zysku. Dodatkowo NBP wskazuje, że nie ma potrzeby tworzenia wieloletnich prognoz wyniku finansowego dla przygotowania scenariuszy makroekonomicznych, co potwierdza praktyka ostatnich 20 lat.

Brak przepisów o rezerwach i pokrywaniu strat

NBP zwraca uwagę, że nowelizacja nie wprowadza rozwiązań umożliwiających bankowi tworzenie rezerw na ryzyko inne niż kursowe ani możliwości pokrywania strat, co budziło zastrzeżenia Rady Ministrów.

Kontekst krytyki MF za planowanie budżetu

Najwyższa Izba Kontroli już wcześniej wskazała na brak ostrożności MF przy prognozowaniu dochodów z tytułu wpłaty z zysku NBP w budżecie na 2024 rok, co skutkowało zawyżeniem planowanych dochodów. NIK podkreśliła, że prognoza była oparta na danych, które nie gwarantowały wypracowania zysku przez bank centralny.

Źródło: bankier.pl