Problemy z wdrożeniem dyrektywy UE o minimalnym wynagrodzeniu
Polska miała wdrożyć dyrektywę UE 2022/2041 dotyczącą adekwatnych minimalnych wynagrodzeń do listopada 2024 r., jednak prace legislacyjne były przez długi czas zawieszone. Projekt ustawy został skierowany do Komitetu Stałego Rady Ministrów dopiero pod koniec sierpnia 2025 r., co wzbudziło krytykę zwłaszcza ze strony Ministerstwa Finansów oraz przedstawicieli pracodawców.
Krytyka projektu przez Ministerstwo Finansów i pracodawców
Ministerstwo Finansów wskazuje, że proponowany wskaźnik referencyjny minimalnego wynagrodzenia na poziomie 55% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia nie jest adekwatny i może prowadzić do spadku zatrudnienia. Resort przypomina, że Unia Europejska nie narzuca konkretnej wartości – podając przykład, że może to być 50% średniej lub 60% mediany płac, a Polska i tak już przekroczyła te wskaźniki.
Minimalne wynagrodzenie rośnie w relacji do średniej i nie potrzebuje administracyjnego akceleratora. Tym bardziej, że stosunek minimalnej płacy do mediany płac przekracza 60 proc. — Piotr Rogowiecki, Pracodawcy RP
Przedstawiciele pracodawców zwracają uwagę na możliwe negatywne skutki projektu: spłaszczenie struktury wynagrodzeń, demobilizację pracowników średniego szczebla, wzrost kosztów pracy oraz utrudnienia dla młodych osób na rynku pracy. Proponują niższy wskaźnik referencyjny i opieranie go na danych historycznych, a nie prognozach.
Stanowisko Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
MRPiPS zdecydowało o etapowym wyłączaniu poszczególnych składników wynagrodzenia z płacy zasadniczej, zamiast natychmiastowego jej zrównania z płacą minimalną, by umożliwić pracodawcom dostosowanie regulaminów i budżetów. Projekt zakłada, że mechanizm oceny minimalnej płacy będzie opierał się na orientacyjnej wartości referencyjnej na poziomie 55% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia. Resort podkreśla, że jest to rozwiązanie pomocnicze, a ustawa wejdzie w życie zgodnie z przepisami.
MRPiPS informuje:
Projekt ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę został skierowany pod obrady Stałego Komitetu Rady Ministrów. Po zakończeniu tego etapu zostanie niezwłocznie przekazany do rozpatrzenia przez Radę Ministrów, a następnie do dalszych prac legislacyjnych — Wydział Prasowy i Wsparcia Rzecznika MRPiPS
Perspektywa ekonomiczna i społeczna
Eksperci tacy jak Renata Wozba zwracają uwagę na złożoną sytuację geopolityczną i ekonomiczną, która może utrudnić adaptację takich regulacji. Wysokie koszty energii oraz napięcia polityczne wpływają negatywnie na sytuację firm, zwłaszcza małych i średnich. Z ich punktu widzenia zbyt szybkie podwyżki płacy minimalnej mogą skończyć się regresją inwestycyjną, odpływem kapitału i upadkami przedsiębiorstw.
Unia powinna indywidualnie analizować sytuację społeczną i ekonomiczną krajów członkowskich, zanim uchwali dyrektywy – podkreśla Renata Wozba, ekspert BCC.
Stanowisko związków zawodowych
Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych oraz Forum Związków Zawodowych popierają mechanizm corocznej weryfikacji płacy minimalnej na podstawie wskaźnika 55%, który ich zdaniem wzmacnia dialog społeczny i pozwala elastycznie dopasować wynagrodzenia do warunków rynkowych i inflacji.
Mechanizm ten gwarantuje uwzględnienie głosów wszystkich stron i elastyczną adaptację do dynamicznie zmieniających się warunków rynkowych — OPZZ